R A T I 0. 169 



minime possit. Quotiescumque disciplina physica conatur transgredi limites 

 suae ditionis, pervenit ad hypotheses, quin ad hypotheses et vanas et 

 inutiles, quae ad evidentiam nos perducere neutiquam possint, vel ea 

 sola de causa, quod quum eo pervenerit quo diximus, in materiae contem- 

 platione notio sempiterni cuiusdam cum eius notione cohaeret. Cuiusmodi 

 notio sive earn de materie, sive de rebus metaphysicis mente nobis infor- 

 mare velimus, in hac, quippe finibus suis circumscripta , ad claram 

 aliquam lucem evehi non potest, sed tandem illi nolenti volenti sese ob- 

 trudit. Sive iam rnateriem, quae semper fuerit, cogitemus, sive forrnas 

 plantarum et animantium habeamus effectus materierum sese mutuo affi- 

 cientium sub conditionibus, quae hodie non amplius sint, neque agant, 

 sive nobis fingamus earum creationem , nihil refert ad ipsam natu- 

 rae investigationem , sed prorsus falsum est, contendere, nostram de ma- 

 terie scientiam extra omnem dubitationem ponere, earn semper fuisse, et 

 naturae investigationem nostram spontaneam evolutionem quamdam primam 

 organismorum ita docere, ut haec res ornni dubio maior habenda sit. Est 

 quidem hoc mendacium, quod pro veritate nobis obtrudere cupit ilia philo- 

 sophia et quo rninime demonstrate , quum nee demonstrari queat, negat esse 

 numen altioris ordinis supra materiem positum, quod omnes res susten- 

 tet. Eiusmodi numen existere non est res ab omni parte certa demon- 

 stratione evicta in disciplinis physicis. Td credere, non scire nobis datur. 

 Sed opinio est, quae innumeris rebus observatis tantopere firmatur potius 

 quam refellitur, ut ad rei demonstratae dignitatem et veritatem accedat. Ista 

 sive opinio, sive fides aequat temporum ratione historiam generis humani, 

 neque deest ulli vel leviter cultae hominum genti, utut forma eius apud alias 

 aliasque diversa est ; nobis quasi innata est eamque ad naturae investigationem 

 accedentes sponte adferimus ; sed non nobis facultatem demit seriae investiga- 

 tionis ; testes rei sunt insignis eximiorum physiologorum nurnerus ; quin 

 ista fides investigationem nostram evehit ad dignitatem maiorem, quum per 

 i earn nimius amor sui in homine comprimatur. Creator et sustentator mundi , 

 quern philosophia ilia superba respuit, investigatori naturae a praeiudicatis 

 opinionibus liberioiu se obfert in quovis phaenomeno, modo ne singulatim res 

 perquirens obliviscatur rerum universi, nee partium particulas considerans 

 immemor sit nexus, quo cunctae secum invicem coniunguntur. 



22 



