170 I. HISSINK IANSEN 



Verum iam nos convertamus ad ea, quae philosophia ilia nos docet de 

 homine ratione praedito, quern e corpore et animo constare putare sole- 

 mus, quern turn corporis fabrica, turn praestantia psyches prae reliquis 

 animantibus excellere credimus et cuius corpus novimus subiectum esse 

 universal! isti materierum circuitui, ita ut partim dum vivit, sed multo 

 inagis post mortem , fons fiat novae vitae plantis et animalibus , dum 

 spem fovemus et confidimus animum nostrum esse immortalem. 



Principio orationis ipsis istorum philosophorum verbis summam eorum 

 de hac re doctrinae vobis aperui. Aliis verbis ut utar, nos docent psy- 

 chicas in homine actiones non pendere ab altiore quodam principio in 

 homine si to, eiusmodi quid in homine non dari, quod autem eo perti- 

 nere vulgo opinentur, non esse nisi effectum actionum materiae, qui non 

 soluni per has locum habeat, sed ab iis producitur, quam productionem 

 a rebus cum internis turn externis pendere, et perinde atque actionem 

 organorum reliquorum fieri secundum certas ac definitas naturae leges. 



Ut iam discernamus quatenus disciplinis physicis secundum solitani in 

 ipsis argumentandi viam, ius competat actionem psyches et actionem cere- 

 bri non diversas res sed unam eandemque habendi, negandi cerebrum 

 esse tantum organon altioris cuiusdam principii, quod psychen vocare sole- 

 mus, primum sciendum est, quid de cerebro eiusque cum psychica facul- 

 tate nexu noverimus. 



Anatomia comparata docet in diversis animalium classibus actiones psy- 

 chicas eo inagis vigere et multifarias esse, quo magis cerebrum sit evolu- 

 tum, quo magis quidem hemisphaeriae cerebri cerebellum contegentia in 

 posteriorem partem prominent. In homine, in quo hae actiones maxime 

 elucent, cerebrum habere fabricam eiusmodi, ut gyri organi sint multo 

 magis compositi, numerosi, irregulares , quam in animali alio quovis, etiam 

 intellectus facultate prae reliquis excellentc. 



Quod attinet ad magnitudinem cerebri hominis, ex permultis observa- 

 tionibus liquet, solitum eius pondus esse trium librarum vel trium cum 

 semisse; sed adnotarunt cerebrum illustrissimi CUVIERII quatuor libras 

 pondere superavisse; dum pondus cerebri atrophici facti poe'tae celeberrimi 

 LENAVII, qui post mentis perturbationum stupidus obiit, vix duarum erat 

 librarum. 



