200 W. H E C K E R 



treedt Perzie op als npmadisch-militaire staat bij uitnemendheid , een over- 

 gangsstaat, waarin de eenheid een beginsel, een nationaal element, geeii 

 werktuigelijke dwangwet is. Dat beginsel was symbolisch, de zon, het 

 zuivere, vlekkelooze licht, tevens de goede geest, tegenover de duisternis, 

 den geest van 't booze. Als uitverkorenen des lichts hielden de Perzen 

 alle andere volken voor kinderen der nacht, voor vijanden des lichts, voor 

 hunne eigene vijanden , die ze in 't gevoel van nationale fierheid en aristo- 

 cratische ridderdeugd bestreden en onderwierpen. Naardien als zoodanig 

 volk en staat als 't ware eene kaste uitmaakt, verrijzen hier voor 't eerst 

 vrijere standen met gelijkmatige rechten en wetten. Dater, schoon alles op 

 de leest van het strengste krijgsbewind geschoeid was, krijgsbeleid en 

 krijgskunde ontbrak, verklaart zich uit den nomadischen trek, den Perzen 

 met al hunne stambroeders uit het Zendvolk gemeen. Die nomadi- 

 sche trek spreekt onder anderen in hunne liefde voor 't paard en voor 

 de jacht , gelijk hunne ruiterij en hunne diergaarden wereldberoemd waren ; 

 vooral ook in het trekken , bij wijze van volksverhuizingen , heinde en ver 

 van werelddeel tot werelddeel, van Azie tot Africa, van Africa tot Europa, 

 waar hunne tallooze ongeordende legerdromrnen te land en ter zee voor 

 een handvol Grieken uiteenstoven ; eindelijk in de regeling der provincies, 

 die niet als leden van een ligchaam bij het rijk ingelijfd, maar er als 

 dienst- en cijnsplichtige aanhangsels aan vastgeklampt waren , onder 't be- 

 stuur van eigenmachtige satrapen , regenten in den trant der latere pacha's. 

 Van versmelting der vreemde nationaliteiten , van staatkundige eenheid, van 

 inwendig bestuur en beheer geen zweem ! Perzie kon veroveren , niet rege- 

 ren; was van buiten monsterachtig groot, van binnen hulpeloos zwak en 

 helde op het glibberige pad van hofkabalen en serailintrigues al spoedig 

 ten wissen ondergang. Voor 't overige overgoot de dienst des lichts het 

 leven der Perzen met een heldere kleur en frisschen tint, die tot in hunne 

 latere letterkunde nog vonkelt. 



Bij de Israeliten, die zich als het uitverkoren volk Gods midden in de 

 kom der machtigste rijken binnen het enge Palestina als hun gewijden 

 grond opgesloten hielden, werd het denkbeeld van oostcrsch despotisme 

 overgebracht op den onzichtbaren Jehova, als God van schrik en wraak, 

 wiens heilige wil de eenige, onschendbare wet was van den staat, die 



