R E D E V E R I N G. 203 



Over Kleinazie, de door de natuur gelegde brug tusschen 't Oosten en 

 Westen, het land van ongedurig trekken en kruisen, het land van kleine 

 en kortstondige staten en rijken, nadert de beschaving al rneer tot de 

 kom der Middellandsche zee en zet haren voet in Griekenland , als haar 

 uitverkoren grond, waar ze voor de dienst. van Gratien en Muzen de 

 harten blaken doet. Elders stelselmatige afzondering, hier vrije vereeniging 

 en harmonische zamenwerking van krachten als ondergeschikt aan een 

 hoogste doel, den staat, die al zijne leden als burgers door den broeder- 

 band eener genieenschappelijke nationaliteit , door het verheffend gevoel 

 van een eigen vaderland omstrengelt; elders het beginsel van stoflijke 

 macht , hier van inwendige kracht ; elders mechanisme , hier organisme ! 

 Van daar geen ziellooze familie-etikette als in China, maar toch vriend- 

 schap en liefde; geen kasten als in Indie en toch standen; geen militair 

 despotisme als in Perzie en toch persoonlijke dapperheid; geen hierarchic 

 noch mysteries als in Aegypte en toch heilige godsvereering en fijne be- 

 schaving ter bevrediging van den uaar waarheid en schoonheid dorstenderi 

 geest; geen koopmansleven en geldaristocratie als in Phoenicie en toch 

 bloeijende handel en nijverheid, colonies en zeemacht; niet het on- en boven- 

 natuurlijke van 't Oosten , maar de verheven eenvoudigheid der natuur zelve , 

 die er de werken der kunst bezielde en alle vezelen van het staats- en 

 volksleven doortintelde. De geest, nu tot zich zelven, tot kalmte geko- 

 men, gevoelt en openbaart zich in eigen voile kracht, zonder dwang of 

 geweld te gedoogen. Als een zonnige dag verrijst de vrije individualiteit , 

 het persoonlijk zelfgevoel, het oorspronkelijk genie, dat zich langs den 

 koninklijken weg bij de Grieken theoretisch en poetisch door kunstbescha- 

 ving tot den hoogsteu trap ontwikkelt, evenals later bij de Romeinen prac- 

 tisch en prozaisch door krijgskunde en rechtskennis. Het zuiverste spreekt 

 die individualiteit in de afgescheidenheid der grieksche volkstammen en 

 steden als zoovele bijzondere staten met .eigen wetten en zeden ; in den 

 cyclus hunner voltooide kunstvormen en dichtsoorten , die afzondeiiijke perio- 

 den van staatsleven vertegenwoordigen ; in de dialecten, die 't eigenaardig 

 karakter van elken stani tot in de fijnste schakeringen helder afspiegelen; 

 in de scherpgeteekende persoonlijkheid hunner groote staats- en krijgs- 

 oversten; in de deinocratische republiek met hare kruisende partijen en 



26* 



