204 W. H E G K E R 



klubsen, die in het ostracisrae als politieke Nemesis den \vaarborg vond 

 van aller gelijkheid. 



In Griekenlands heldentijdvak gaf de volksindividualiteit zich lucht in 

 avontuurlijke zwerf-, stroop- en krijgstochten te land en ter zee. HOMERUS 

 schildert ons een patriarchaal koningschap , onder welks holleu bodem voor 

 Troje reeds het zelfstandig volkselement woelt. Thersites immers de minste 

 burgerman heeft er tegen Agamemnon den machtigsten der koningen een 

 vrij woord zoo goed als Achilles de dapperste held : een verschijnsel , dat 

 zich in den raad van Zeus op den Olympus en in de latere volksvergade- 

 ringen te Athene herhaalt. Bij gestadige uitbreiding van beschaving en 

 krijgskunde , van rijkdom en macht , bij verhoogde zelf bewustheid en vrij- 

 heidsliefde onder de burgerij , ten gevolge der volks- en landverhuizingen , 

 terwijl ook de dynastieen zelve door familiegruwelen haar kwalijk be- 

 vestigd gezag ondermijnden , werd Griekenland onder ineer of min hevige 

 beroeringen en schokken, niet als Aegypte van buiten, maar uit aangebo- 

 ren behoefte in en door zich zelve gemetamorfoseerd , de koninklijke voog- 

 dijschap afgeschaft of, zoo als te Sparta, beperkt. Op de puinhoopen der 

 afgezworen monarchic verrezen van lieverlee bloeijende republieken, vol 

 van frissche levensgeesten , eerst aristocratisch van regeringsvorm , dan oli- 

 garchisch of timocratisch , totdat weldra de tyrannis , die , om zich zelve 

 te verheffen, den adel fnuikte en de lagere klassen ophielp, bij hare ont- 

 binding de oppermacht in de handen des volks overleverde; waaruit langs 

 een ook door de nieuwere volken bewandelden weg de democratic als na- 

 tuurlijke vrucht geboren werd. Deze omkeeringen vallen grootendeels in 

 Griekenlands tweede of staatkundig tijdvak, dat alle stammen op leven 

 en dood als een man voor de gemeenschappelijke vrijheid pal zag staan 

 tegen het barbaarsch despotisme van Azie. Die eenheid en eendracht ech- 

 ter, door de liefde voor 't algemeene vaderland, door nationale feesten, 

 spelen en Amphictyonieen maar al te zwak bevestigd, duurde zoolang als 

 't gevaar en leed schipbreuk op den onverbiddelijken naijver van elke stad 

 op hare individualiteit , op hare eigene vrijheid. Alle staten toch stonden 

 op zich zelve, zonder zich aan een hooger beginsel te willen opgeven, 

 zonder zich tot eene natie , tot ee'ne souvereine macht te willen verbinden. 

 De hegemonic , die niets dan eene conventionele souvereiniteit verguncle , 



