220 G. M. FRANCKEN 



operae ponatur, nee linguam eiusmodi, qua aut loquentes aut scribentes 

 recte possimus uti. In quibus quid veri insit considerare non mihi ab 

 hoc tempore videtur alienum, quo niunus mihi ab Augustissirao Rege de- 

 ruaudatum auspicaturus sum , quod cum litterarum Latinarum studio proxime 

 cohaeret. Dicam igitur de linguae litterarumque Latinarum studio hoc tern- 

 pore non negligendo. In eo argumento pertractando ita versari constitui , 

 ut de sermone scrip toribusque Latinis singulatim exponam. Et quoniam 

 neque quern locum adhuc in doctrinae studiis tenuerit sermo Latinus , neque 

 quern in posterum sibi vindicare possit intelligi potest sine praeteriti tem- 

 poris commemoratione , paulo altius adscendam , ut etiamnunc Latini ser- 

 monis notitiam eruditis cornmendandam esse exponam , exquiram deinceps , 

 quid de hodierno eius usu iudicandum sit. 



Est haec de studiis litterarum, quae ab humanitate noinen habent, per- 

 vulgata sententia, quod quum reliquae disciplinae ad paucos fere perti- 

 neant, haec contra nullum non genus doctrinae aliqua certc cognatione 

 attingant. Id quum de Graecis valeat , turn multo magis de Latinis , quae 

 cum fatis et historia culturae Europeae tarn arete cohaerent , ut haec Latini 

 serrnonis notitia non patefacta intelligi nequeant. lam ante renatas litteras 

 Bononiae et Lutetiae et Salerni florebant scholae iuri, theologiae, philoso- 

 phiae , arti medicae excolendis destinatae , quae quum universos reciperent *) , 

 exteros simul et cives, magistri in lectionibus Latina lingua utebantur, 

 quae ab ecclesia ad id tempus servata et propagata posset ab omnibus 

 intelligi, et omnis eruditionis copiani et instrunientum offerret. Quum 

 autem altius spirare homines incepissent, et constituta libertas civitatum 

 Italicarum novo ardore artium liberaliorum omnes incitasset, Romanorum 

 optimi scriptores e bibliothecarum pulvere protracti exemplaria praebebant 

 poetis, ad quae sua carmina effingerent, et veterum subtilis venustas pe- 

 pulit scholasticorum spinosas ineptias et halucinationes. Sed dum multa 

 abolita sunt et improbata, quae superioribus saeculis placuerant, tamen 

 ilia, quae vere fuerant ab antiquis profecta, manserunt et suam tenuerunt 

 (lignationem. Non ilia aetas reiecit ARISTOTELEM , quod eius scriptis studia 



J ) De nominis notatione cf. v. SAVIGNY , Gesch. des Rom. Rechls in Mitlelaller , Vol. Ill, 

 ed. 2" (1834), p. 412 sq. 



