222 C. M. FRANCKEIS 



sabatur, oraticmes antequam ederet, sibi in Latinum vertendas putavit. 

 In rebus ad omnium intelligentiam accommodatis si tantum valuit Latii 

 observantia, quid miramur, si, quod penes omnes constat, diu inter doctos 

 non alia lingua in honore fuit? Serins nos aliquid novavimus quam Ger- 

 mani, apud quos XVII saeculo exeunte iam a recepto etiam turn usu 

 descitum est, quum CHRIST. THOMASIDS in Academia Hallensi recens con- 

 dita lectiones sua lingua habere instituit, vir pro illo tempore non satis 

 eruditus, ut qui latine nesciret; ceterum si GESNERO credimus satis habuit 

 idoneas causas. Quas tamen maiori iure philosophi CARTESIUS, LEIBNIT- 

 zius , WOLFIUS produxissent , qui nihilominus in arduo argumento satis se 

 latine scribendo exercitatos probabant, ut plane quod sentirent possent 

 eloqui. Rectene hi ita fecerint nee ne, nunc non quaero, AA. HH. Fe- 

 cisse illos, fe isse GROTJOS, BOERHAVIOS, fecisse a renatis litteris per ali- 

 quot saecula omnes, qui ullo eruditionis genere excelluerint , id sane constat ; 

 quamcunque artem quis faetitabat, earum quidem, quae ad liberalem in- 

 genii cultum pertinerent, ab ilia lingua proficiscebatur. Quod si non prae- 

 sentem tantum suae disciplinae usum homines doctos spectare oportet, 

 sed initia etiam et progressus, ut praeteritorum memoria turn recentioris 

 temporis existimationem afFerat, turn commoneat de vitiis olim et saepe 

 commissis, quam linguam prius et disci et excoli convenit, quam quae 

 uon unius aetatis uniusve populi finibus continetur, sed tarn arete cum 

 humanitate cohaeret, ut ad omnis eruditionis cunabula viam aperiat? 



Profuisse antea Latinam linguam doctrinis , hodieque in historia lit- 

 terarum uon negligi debere satis, opinor, apparet; eiusdem vero usus 

 imm etiamnunc sit necessarius aut utilis adeo et fructuosus, a niultis 

 ambigitur. Nimirum acerrima contentione subinde de ea re pugnatum 

 est; rnulti philologi, tanquam pro aris et focis certarent, hanc sibi causarn 

 suscipiendam putaverunt. Ego (fatebor enim) neque ab ilia re salutem 

 studii nostri pendere existimo et frustra puto pugnari, siquidem aliarum 

 disciplinarum cultores nostrum iudicium non exspectant, sed faciunt, quo 

 illos necessitas aut animus impellit; suis se verbis libere uti malle dicentes, 

 quam orationis membra quasi ponderosa lorica circumdare, de rebus solli- 

 citi, elegantiam Latinitatis minus curantes. Veruntamen quum multa pos- 

 sint et soleant pro Latina lingua dici, et multi sint, qui philologis certe 



