224 C. M. FRANC KEN 



qui, quo magis lingua fuit a scriptoribus exculta, eo minus ilia licentia 

 usi sunt. PLAUTO et CAECILIO maior fuit in eo genere libertas, quam 

 VIRGILIO et HORATIO, quam pedestris orationis scriptoribus. Accedit, 

 quod novare aliquid ad praesentem usum in lingua antiqua res est diffi- 

 cillima, idque raro uec nisi peritissimis conceditur. Neque iniuria; longe 

 enim facilius est ingenium sermonis, quod sciat necesse est, qui nova fic- 

 turus est verba, e viva populi voce efficere, quam ex litterarum umbris 

 divinare. Itaque vulgo recurritur ad vocabula Graeca , aut ad remedium , 

 quod damnum numquam potest resarcire, ut verborum circumitione utan- 

 tur. Si quis dubitet, evolvat legislatores hoc in genere, iam a NOLTENIO 

 illo satis superque noto, cuius Antibarbarus nubem exemplorum offert. 

 Inde diffluit oratio, aut //fluit lutulenta, ut sit quod tollere velis," si uti- 

 que malis aliquid relinquere, quam totam abiicere. 



Et toto coelo recentiores linguae a Latina difierunt. Si fieri posset 

 quamquam quomodo possit, non video sed si fieri posset, ut optimus 

 quidarn Latinitatis iudex singulis rebus, quae antiquis ignotae fuerunt, 

 nornina poneret, in cuius auctoritate reliqui acquiescerent, tamen ut color 

 linguae servaretur prorsus necesse esset. Hoc vero quam sit difficile us, 

 qui parum temporis Latinis h'bris dare possint, neque toti esse in antiquis, 

 facile mini AA. concedetis, si reputaveritis , usitatissimas etiam nobis 

 notiones, praecipue rerurn abstraclarum , suis verbis apud Romanes caruisse. 

 Non tarn rnihi difficile videtur propria artium vocabula (technica vulgo 

 dicunt) Latine efferre, quam adeo succo antiquitatis nutritum esse, ut 

 alteram illam verborum supellectilem non desideres. 



At hoc loco, quid mihi obiecturi sint nonnulli, facile praevideo. Si 

 tanti laboris est Latine scribere, qui fieri potuit, ut inde a renatis litteris 

 tot viri Latine scripserint? An omnes hi male scripsisse existimandi sunt? 

 Bene scripsisse non multos puto, sed clare, perspicue, subtiliter quam 

 plurimos. Hoc vero quare nunc minus facile possinius assequi, paucis est 

 declarandum. 



Una erat olim quasi respublica virorum doclorum, eiusque civitatis com- 

 munem linguam facile quisque discebat. A teneris quum veluti saluberrimo 

 mentis nutrimento ilia imbuerentur, non magis lingua sententiis, quam 

 cogitata sermoni se accommodabant j eius non sentiebant inopiam, copiis 



