R A T 1 0. 229 



sed sponte se offert, longoque usu et exercitatione paratus cum illius in- 

 genio coaluisse et in naturam transisse videtur. Nam quura a prima iam 

 aetate in dicendi artificio operam posuisset, structuram et delectum verbo- 

 rum e'x rhetorum praeceptis moderatur; oppositione delectatur et distribu- 

 tione ; accurate sententiarum partes exaequantur et numerose cadunt period! , 

 et flumen magnificentissiraorum verborum invitos nos rapit et aufert. Ve- 

 rum idem ornatus si in re tenui usurpatur, puerilis est et ridiculus; ubi 

 qui nihilo minus ilium adhibent , oblivisci videntur primariam esse oratoris 

 virtutera , ab ipso CICERONE graviter commendatam , ut apte dicamus et 

 rei convenienter. Postulat etiam aut excusat cura perspicuitatis in oratore , 

 quae in scriptore non aeque feruntur, velut quod duo vocabula consimilis 

 notionis coniunguntur, quo simul rotunda sit verborum complexio et ora- 

 tionis membra aequentur. Omnino vere mihi naturam eloquentiae Clce- 

 ronianae perspexisse videntur, .qui dixerunt CICERONI nihil posse adiici 

 quemadmodum DEMOSTHENI nihil demi. CICERONI si quid ornatus addi- 

 deris, in levioribus comtior erit oratio quam robustior, et subinde prope 

 ad suaviloquentiain Isocrateam accedet; in argumentis gravioribus tumid us 

 videbitur et inflatus. Sed ut rnulta Dircaeum levat aura cycnum , quae 

 Matinae api non est optanda, sic summum Romanorum oratorem in con- 

 cionibus et senatu maiori spiritu ferri par est, quam nos, quibus linguae 

 Latinae usus magis est palaestrae et olei quam civilis contentionis. Et sunt 

 in ipsis veteribus, qui de patre eloquentiae Romanae non omnia egregia 

 senserint. Nonnullis //inflatus et tumidus , nee satis pressus , sed supra mo- 

 dum exsultans et superfluous et parum Atticus" videbatur 1 ). Tribuatur hoc 

 partim invidiae ; at partim recte iudicasse censendi sunt , qui minirne ilium 

 cum Atticorum sobrietate esse comparandum, et quodammodo saeculi sui 

 ingenio litasse , ut ab Asiatico dicendi genere non procul abesset , existimarint. 

 Quorsum igitur haec? Ut nimirum intelligatur, quam perverse a non- 

 nullis Latine scribentibus reliqui veteres prae TULLIO contemnantur. Pro- 

 cul abest , ut qui naturae quadam consecsione cum CICERONE conspirans , 

 hunc in orationibus non putida diligentia, sed ipso ingenio ducente et viam 

 commonstrante imitetur, spernendum putem; sed idem admiror non minus 



') Dial, de Oratf. o. 19. 



