R A T 1 0. 231 







Neminem, AA. HH. , facile fugit, quanta inutatio et quasi conversio in 

 huinanitatis studiis hoc saeculo facta sit. Qui olim in coelum tollebantur 

 scriptores veteres nunc ab aliis temere negliguntur, ab aliis recentioribus 

 litteris aut naturae pervestigationi locum cedere iubentur. Sunt in his lenes 

 reprehensores , sunt acres etiam vituperatores ; quibus respondere quum alii 

 et saepe et egregie conati sint, id mihi hodie propositum non est, et 

 vereor, ne frustra sit. Etenim quid prodest aut conqueri aut litigare, si 

 nihilo minus apparet, quod nemo negaverit, illorum sententiam tarn late 

 serpsisse, ut iam institutionis ratio huic quodammodo apta sit et accommo- 

 data? Sensim paulatimque eo res devenit, ut recentiores litterae comites 

 veteribus se praebuerint; et iam initia cernimus philologiae recentioris , quae 

 etsi numquam poterit solidam veramque mentis auimique exercitationem 

 offeree, quam vetus ilia iure sibi vindicat, tamen non comparari debet cum 

 futili ilia et desultoria librorum quam diversissimorum lectione, quae, si dis 

 placet , nomen studii et intentionis interdum sibi arrogavit. Physica autem 

 et mathesis ita iam propagatae sunt et agunt in vita, ut hominem erudi- 

 tum earum rudem et plane imperitum esse vix deceat. Ergo qui etiamnunc 

 sermoni Latino eum locum in liberalibus artibus et institutione tributum 

 volunt, quern ante hos quinquaginta et amplius annos tenebat, operarn 

 perdere videntur; qui vero huic aut receutiores litteras substituunt, aut 

 disciplinas, quibus ab escacta pervestigatione nomen, non satis illi reputarc 

 videntur, quam salubrem intentionem et quasi palaestram mentis praebeant 

 veteres, quantopere elegantiam iudicii et sensum venustatis adiuvent et 

 corroborent. Mathesis ego et physicae artes si minus usu et exercitatione , 

 at voluntate tamen amplector; sed ridiculus fuerit, qui veuustatis et decori 

 sensum his emendare velit; ratiocinandi prudentiam alunt. Recentiores 

 autem litteras nemo philologus contemnit, at ipsa facilitate intelligendi 

 iudicium minus acuunt; suavitate delectant. Utrumque praestant veteres, 

 quod et ad remota tempora mentis aciem revocant et intendunt, nee de- 

 coctam et levem sed solidam suavemque voluptatem degustandam offerunt 

 et percipiendam. His quo quis intentiorem curam impendit, eo maiore 

 remunerantur oblectamento et voluptate, docti gravitate non indigna et 

 cum insigni sapientiae, huinanitatis, elegantiae fructu coniunctissima. 



Atque utinam ne divulsa fuissent, quae natura cohaerent, interpretatio- 



