248 VAN BONEVAL FAURE 



driae praesidem, ipsum Introductionis Grotianae doctum commentatorem , 

 GUL. SCHORER, qui in opusculo: de absurda iurisprudentiae patriae con- 

 ditione, non tantum legibus patriis statutorumque locorum discolor! diver- 

 sitate, verura imprimis etiam recepto iure Romano omne ius civile ita con- 

 fusum atque turbatum perhibet, ut fere ex mero arbitrio et secundum 

 quinque sensus vel // cerebrinam " aequitatem lites diiudicari quam istis 

 legibus ius contineri praeferret. Non modo ab imperitis sed ne a lure- 

 consultis quidem in isto iuris labyrintho, si vel maxime aditus pateret, 

 filum inveniri posse videbatur; germana autem iuris scientia in tanta late- 

 bat commentariorum copia ut nefastum in iudiciis invaluisset principium 

 // auctoritatibus magis quam legibus lites diiudicari." 



Itaque non aliud quo tristi huic rerum conditioni mederetur efficax ipsi 

 videbatur remedium, quam si vel unus omnibus provinciis communis con- 

 deretur codex, vel si hoc non ferret politica reipublicae constitutio, singu- 

 larum saltern provinciarum leges in codicis ordinem redigerentur. 



Multum quidem abfuit ut omnium sic ferret suffragia vir amplissimus , 

 inio fuerunt qui iurisprudentiae patriae hohorem acriter ab eius criminatio- 

 nibus quippe praeter modum saevientis , vindicare conarentur. At paucis 

 annis post, de eodem argumento cogitata exposuit insigni patrii etiam iuris 

 scientia conspicuus LAUR. PETR. VAN DE SPIEGEL, qui quamvis suavius 

 in verbis, non minus fortiter in re, baud amplius ferendam tantis ac tarn 

 diversis iuris fontibus confusam turbatamque iuris conditionem ostendit, 

 nee nisi ab uno et communi omnium provinciarum legum civilium codice 

 salutem exspectandam esse censuit, quo simul, inextricabili statutorum col- 

 lisione sublata, ius demum cerium conderetur. 



Quae quum vel XX annos scripserit antequam lex de imperio unum 

 ac communem codicem , iunctis iam in unarn atque indivisam rempublicam 

 provinciis, condi iuberet, ipsum illud iuris certi desiderium quin primaria 

 codicum civilium fuerit causa, vix dubium esse potest. 



Quodsi iam statuo, codices civiles non adtulisse commoda, quae desi- 

 deraverint codicum condendorum patroni, ne, quaeso, hoc meum effatum 

 sic accipiatis, quasi ius certum codices non constituisse statuam ! Verum 

 enim vero, AA.,varie illud ius certum intelligitur. Tota autem quaestio hue 

 redit, quale et quo modo illud codicibus condi censeatur. 



