' . * R A T I 0. 249 



Mitto consilia eorum qui totum ius civile ex aliquot iuris nescio cuius 

 naturalis regulis concinnandum esse opinati sunt. His quidem Ampl. 

 SCHORER accedere videtur; moderatius vero hac quoque in re VAN DE 

 SPIEGEL simul et accuratius propositum exposuit. Itaque a novis legibus 

 quae immineant pericula agnoscens non tarn novis legibus quam refor- 

 mandis antiquis praesentein statum emendandura censuit; leges vigentes in 

 meliorem ordinem digerendas , lucide exponendas , consuetudines autein et 

 statuta locoruin ipsi codici, quantum fieri posset suo quidque loco inse- 

 renda, caetera omnia abroganda. 



Pauca sunt profecto quae in hoc ipso codicis condendi proposito in univer- 

 sum ac per se spectato reprehendenda videantur; multis quippe nominibus 

 cum eo convenit quod in codicibus quibus utimur conficiendis postea ante 

 oculos habuerunt legislatores. Laudandum sane illud reformandi baud vero 

 innovandi consilium. At parum sibi constitit auctor , ubi pergit exponendo , 

 quale et quo modo ex novo illo legum civilium codice ius certum oriturum sit. 

 Etenim novus ille codex, utpote lingua patria conscriptus, illius futurus 

 erat simplicitatis ac perspicuitatis ut non tantum lureconsulti sed omnes 

 etiam cives ius noscerent, ideoque non solum promulgatione ad omnium 

 ferendus esset notitiam verum optime etiam Kalendario, appendicis loco 

 adiici posset. Denique Imperatoris IUSTINIANI exemplo omnes iuris periti 

 novo codici commentaries adnectere vetandi essent // ne verbositas eorum 

 // aliquod codici afferret ex confusione dedecus." 



Neque tamen soli SPIEGELIO solisve nostratibus ilia placuisse, imo vel 

 communem illam fuisse codicum eo tempore patronorum opinionem negli- 

 gendum non est. Memorasse sufficiat quae in praefatione proposita speci- 

 mini prioris corporis iuris FREDERICI leguntur, unde egregie apparet hoc 

 imprimis regis fuisse consilium ut omnes quibus in iudiciis ius esset peten- 

 dum, ipsi leges consulere et se ipsi de sua causa, iustane esset an iniusta, 

 certiores reddere possent. Quapropter poenas severas Rex in eos statuendas 

 censuit qui quocunque tandem praetextu commentaries scribere ausuri es- 

 sent neque aliud auditoribus ius tradere professoribus licitum fore, quam 

 quod simplici nescio quo codicis systemate ac generalioribus cuiusque argu- 

 menti principiis contineretur; denique doctorum in iudiciis allegare senten- 

 tias in posterum expresse vetitum. 



32 



