250 VAN BONEVAL FAURE 



Sane sic parum aberat quin reformandi proposito relicto, opus sibi per- 

 fectum atque absolutum condituri viderentur codicum illi patroni, quippe 

 quod omni destitutum doctrinae auxilio sibi ipsum sufficeret. Quod 

 quomodo ex tarn imperfecta de qua querebantur iuris conditione sibi da- 

 tum iri confisi sint, non est quod magnopere miremur. Ita enim saepius 

 comparatum esse videmus hominum ingenium ut acriores atque sagaciores 

 sint in exquirendis et detegendis vitiis eormn quae sunt, quam in praevi- 

 dendis vel agnoscendis quae ex ipsorum innovationibus oriri possint vel 

 debeant incommoda. 



Verum enimvero, quod maioris momenti et hie imprimis in censum 

 venit proposito illo ipsius iuris negligebatur penitus natura illudque 

 adeo suberat vitiuni ut ipsa prudentia iuris sponte sua corrueret. 



Uti in nullo vitae hominum socialis elemento, ita neque in iure depre- 

 heuditur stabilitas; ubivis progressio conspicua continuis patefacta muta- 

 tationibus. Quae quamvis non semper progressus ipsos quovis ante oculos 

 ponant momento, imo vero saepius quasi aestuum videantur decessus ac 

 recessus, continua tamen progressio baud facile negabitur. At negetur 

 et ipsa, frustra tamen, nisi ius potius opinione quam natura constitutum 

 credas, intimam negabis quae inter praeterita ac praesentia, inter haec et 

 futura intercedit necessitas. lam vero quid, quaeso, dicendum de isto 

 proposito quod vel maxime eo tendat ut praesentia et futura a praeteritis 

 divellantur? quid de proposito unde hoc necessario consecuturum esset, ut 

 non tantum omnes qui eo usque viguissent iuris fontes, .novis legibus ab- 

 rogarentur, verum etiam vinculum ipsum quo solo nova cum antiquis con- 

 iungi possent, deleretur, omni potissimum praeteritorum exstincta memoria 

 omnique in applicandis et explicandis novis legibus prohibito doctrinae 

 auxilio? Quid denique dicendum de legum codice, quo non tantum certa 

 verum adeo immutabilis iuris conditio reddatur, ut omni reiecta doctrinae vi 

 atque auctoritate, neque ulterioribus iurisprudentiae locus esse possit pro- 

 gressibus? Sic profecto vis ipsa, quae quaerebatur vitalis, ex letali oriri 

 deberet principio! 



Accedit quod alio etiam nomine codicis civilis condendi illud propositum 

 iuris naturam offenderet, neglecta scilicet ratione, qua ius sese explicuit. 

 Etenim vel maxime doctrinae lenta ac continua debetur iuris explicatio unde 



