198 VV . H E C K E R 



stevigste steunsels van werktuigelijke eenheid, als eenigsten grondslag 

 van alle openbaar en bijzonder leven handhaafde. Het chineesche volk is 

 een groot gezin, China het huis met dikke muren, aller vader de keizer, 

 die zelf weder de zoon des hemels is , de as , waarom al vvat Chinees is tot 

 in de onderste lagen en geledingen der staatsmachine met fijn draad- en 

 raderwerk zich mechanisch beweegt , onder toezicht van een heirleger staats- 

 en krijgsbeambten , alien gehouden tot de strengste ondergeschiktheid en 

 verantwoordelijkheid aan hun meerderen en ten l^atstc aan den keizer, die 

 op zijne beurt den hemel rekenschap verschuldigd is. Die dwang baart 

 doodsche rust en doet de chineesche beschaving draaijen in den eeuwigen 

 cirkel van stramme , stijf afgemeten en geestdoodende vornien , ceremonies 

 en leefregels , wier geringste overtreding , als ware 't streng-zedelijk kvvaad , 

 volgens een eigen wetboek met enkel stokslagen gestraft wordt. Dat 

 uiterlijk vertoon, die kinderlijk bekrompene onderdanigheid en slaafsche 

 gehoorzaamheid des volks jegens den keizer en de ambtenaren, der vrouw 

 jegens den man, der kinderen jegens den vader, der jongere breeders 

 jegens de oudere tot in de verste graden van bloedverwantschap toe, ver- 

 lamt de veerkracht en verdooft den prikkel van zelf- en eergevoel, waaruit 

 stompzinnigheid ter eene , demoralisatie ter andere zijde geboren wordt. Ook 

 in de wetenschappen , die onder 't verhoor des keizers staan, verloochent 

 dit karakter zich niet: geschiedenis is een snoer van naakte feiten, rechts- 

 geleerdheid weinig meer dan wetgeleerdheid , zedeleer een geraamte van 

 conventionele plichten; van daar naast diepe geleerdheid en veelweterij 

 schreeuwend bijgeloof aan tooverij en geesten; kunstvaardigheid in handen- 

 werk zonder kunst; uitvindingen zonder toepassing en volmaking; eene 

 taal van teekens en beelden, zonder eenheid van vorm en beteekenis, van 

 uitdrukking en begrip; kortom verstand en vernuft zonder levendmakenden 

 geest; voorts burgerlijke gelijkheid als van kinderen uit een gezin, uiaar 

 geen vrijheid; tal van graden en rangen, maar geen standen; vrije toe- 

 gang tot alle ambten en waardigheden voor elk die zich met glans door 

 een zee van strenge exarnens heenworstelt. 



Uit China, het platte land van 't nuchteren verstand, over de hooge 

 bergen naar Indie, den lusthof der weelderigste natuur, het rijk der fan- 

 tasie en der droomen, de betooverde werelcl, waarin de voor zich zelven 



