R E D E V E R I N G. 99 



kingen besteden , waartoe de werktuigen , waarover anderen te beschikken 

 hebben, te kort schieten. Gewoonlijk kan de waarneming der kometen, 

 zoowel als die der kleine planeten , met veel gemak geschieden door hen , 

 aan vrie de geringste of slechts middelmatige hulpmiddelen ten dienste 

 staan, en de sterrewachten , die wat hare werktuigen aangaat tot de 

 allerrnagtigste behooren, laten dan ook dikwijls na, zich met de waarne- 

 mingen op kometen af te geven. Er kunnen echter gevallen voorkomen, 

 dat eene komeet door lichtzwakte slechts door de allersterkste kijkers te 

 zien is, en dat hare waarneming, of wel hare zoo lang mogelijk volge- 

 houdene vervolging, voor de sterrekunde van veel belang is; in dat geval 

 is het doelmatig, dat ook de bezitters dier groote kijkers zich met hare 

 waarneming bezig houden. Toen de komeet van FATE ons in het jaar 

 1850 voor de tvveede maal zoude bezoeken, had LEVERRIER uit al de 

 waarnemingen van hare eerste verschijning haren- toekomstigen loop met 

 hooge naauwkeurigheid berekend, en het bleek, dat zij alsdan tot op 

 zulke eenen afstand van de aarde zoude blijven , dat alleen de vermogendste 

 kijkers haar zouden kunnen ontdekken. Het is dan ook alleen te Pulkowa 

 en Cambridge gelukt, haar te vinden en waar te nemen, en deze waar- 

 nemingen zijn van het hoogste belang geweest, daar de omloopstijd der 

 komeet thans met groote naauwkeurigheid bekend is, en zij anders mis- 

 schien geheel verloren geraakt zoude zijn , even als reeds een paar malen^ 

 met andere kometen het geval geweest is. 



Het gebeurt ook wel eens, dat eene komeet zulk eenen loop aan den 

 hemel neemt, dat zij voor de sterrewachten in Europa zich in het geheel 

 niet boven den horizon verheft, en in die gevallen vullen de weinige ster- 

 rewachten in het zuiderhalfrond , en wel meer bepaaldelijk die aan de Kaap 

 de Goede Hoop, datgene aan, waarvoor de noordelijke sterrewachten te 

 kort schieten. Reeds meermalen hebben de sterrekundigen aldaar, vroeger 

 HENDERSON , en daarna MACLEAR , door hunne naauwkeurige waarnemingen* 

 belangrijke bijdragen tot de kennis van de loopbanen van bepaalde kometen^ 

 geleverd. 



Deze beschouwing brengt ons als van zelve tot eene meer algemeene- 

 van de verdeeling der werkzaamheden , naar gelang van de hulpmiddelen ,, 

 waarmede eene sterrewacht voorzien is. Het gebied der sterrekunde ver.- 



ia* 



