REDEVOERING. 101 



ging hebben , sedert BESSEL zelfs , door zijne hoogst naauwkeurige waarne- 

 mingen, cene kleine kringvormige beweging bij PROCYON en SIRIUS ontdekte, 

 die het bestaan van donkere begeleiders ten duidelijkste be\ttees, is elke 

 vaste ster een voorwerp dat aanspraak maakt op de aandacht der sterre- 

 kundigen. Hare bewegingen kunnen alleen daardoor onderzocht worden, 

 door hare plaatsen aan den hemel van tijd tot tijd met de meeste naauw- 

 keurigheid te bepalen. 



Een ander onderzoek knoopt zich hieraan onmiddellijk vast. Het is 

 thans reeds algeraeen bekend, dat uit deze, zoogenaamde eigene bewe- 

 gingen der vaste sterren gebleken is , dat ons geheele zonnestelsel zich door 

 de ruinate voortbeweegt. Het punt, waarnaar de beweging gerigt is, is 

 allengs beter bekend geworden, naarmate men meer sterren te baat nam 

 om het te bepalen. Het is ontwijfelbaar, dat deze beweging niet altijd 

 naar hetzelfde punt gerigt kan blijven, maar er zullen misschien duizend- 

 tallen van jaren verloopen, eer er eene verandering in de rigting dier be- 

 weging bespeurd kan worden. De bepaling van de plaatsen van een groot 

 aantal vaste sterren is voor het onderzoek naar de rigting van de beweging 

 van ons zonnestelsel noodzakelijk. Op de sterrewacht van de Pulkowa 

 heeft men twee der hoofdinstrumenten in de laatste jaren alleenlijk daartoe 

 gebruikt , om van alle sterren , die met het bloote oog zigtbaar zijn , de 

 plaatsen zoo naauwkeurig mogelijk te bepalen; verscheidene andere Russi- 

 sche sterrewachten dragen het hare daartoe bij, om het onderzoek nog 

 verder uit te strekken, en nog de helderste der voor het bloote oog on- 

 zigtbare sterren op te nemen. De sterrewacht te Helsingfors is vroeger 

 op hetzelfde terrein, doch meer beperkt, werkzaam geweest; ARGELANDER 

 heeft door zijne naauwkeurige waarnemingen de plaatsen van meer dan 

 500 van die sterren bepaald, die zich door eene zeer sterke eigene bewe- 

 ging onderscheiden. 



Het is om verschillende redenen hoogst wenschelijk, dat meer dan eene 

 inrigting zich met dezelfde soort van waarnemingen bezig houdt, al 

 ware het slechts om elkanders uitkomsten te toetsen. Zoo werken meer 

 sterrewachten, ofschoon niet op dezelfde groote schaal, tot hetzelfde doel 

 mede, en de Radcliffe-sterrewacht te Oxford, die van Greenwich, Cam- 

 bridge, Edinburg, Koningsbergen , Hamburg en in het zuider-halfrond 



