86 J. A. C. OUDEMANS 







wacht besloot. Het waren de welsprekende voorlezingen , door ALEXANDER 

 VON HUMBOLDT , na de terugkoinst van zijiie langdurige reizen , te Berlijn , 

 over physische en astronomische onderwerpen voor een uitgezocht publiek 

 gehouden, die zulk een geestdrift en een zoo sterk verlangen bij de toe- 

 hoorders opwekten, om door de aanwezigheid eens grooten kijkers, ook in 

 de gelegenheid te zijn, dieper in de geheimenissen van het heelal te kun- 

 nen doordringen, dat de koning, dezen aandrang gehoor gevende, tot den 

 aankoop eens kijkers , als die van Dorpat , zijne toestemming gaf. De 

 noodzakelijkheid, zulk een werktuig eene plaatsing te geven, overeenkomstig 

 zijne volkomenheid en de waardigheid der hoofdstad, was de aanleiding 

 tot de stichting der nieuwe sterrewacht te Berlijn. 



Nog eene tweede sterrewacht van den eersten rang had haar ontstaan te 

 danken aan de onbekrompene zucht van Pruissen's koning, oui de weten- 

 schappen'te bevorderen. In het jaar 1836 beval hij dat de hoogeschool te 

 Bonn met eene sterrewacht, geheel naar de eischen der wetenschap inge- 

 rigt, begiftigd, en dat met het bouwen onmiddellijk aangevangen zou 

 worden. ARGELANDEK,,' aan wiens onverdroten ijver en onder BESSEL'S 

 leiding ontwikkelde talenten men reeds nicer clan eenen verdienstelijken 

 arbeid te danken had, was de man, die de nieuwe inrigting ontwerpen 

 en besturen zou I ). 



Wenden wij het oog naar Groot-Brittannie , dan vinden wij claar wel geene 

 vermeerdering van het aantal wel ingerigte sterrewachten , uiaar de be- 

 staande observatorien hebben, met uitzondering van Greenwich en Cam- 

 bridge, eerst in de laatste 20 jaren zulke werkzaamheden begonnen en 

 voortgezet, dat zij tot de wezenlijke volmaking der sterrekunde krachtdadig 

 hebben bijgedragen. 



') Door hindernissen van allerlei aard werd er echter eerst met het begin en later met 

 de voortzetting van het bouwen getalmd en reeds waren de meestc der bestelde werktuigen 

 aangekomen, toen nog geene geschikte plaats aanwezig was ze op te stellen, zoodat in 

 1841 ten dienste der hoofdinstrumenten eene voorloopige sterrewacht, bestaande uit eene 

 houten hut, op eene der oude bastions der stad, der alte Zoll," werd opgcrigt, en eerst 

 een vijftal jaren later het ruime Observatorium op de Poppeldorfer Allee kon betrokken en 

 de waarnemingen aldaar konden yoortgezet worden. 



