96 J. A. C. OUDEMANS 



uit te lokken, maar de uitgebreidheid van den arbeid heeft tot nog toe 

 de berekenaars afgeschrikt, en ofschoon DAMOISEAU, en later SANTINI tel- 

 ken male eene benadering voor den schijnbaren loop voor de volgende ver- 

 schijning gegeven hebben, een onderzoek, dat al de verschijningen der 

 komeet omvat, zou noodig zijn om de vraag, waar het op aankomt, het al 

 of niet bestaan eener vermindering van den omloopstijd, te beantwoorden. 

 Doordien er sedert 1834 weder drie omloopen der komeet hebben plaats ge- 

 had , is de arbeid , aan deze onderzoeking verbonden , niet weinig vermeerderd. 



De belangrijkheid der komeet van BIELA is sedert de twee laatste ver- 

 schijningen niet weinig toegenomen. Bij hare verschijning in November 

 1845 was er aan haar uiterlijk aanvankelijk niets bijzonders te bespeu- 

 ren, maar in de maand Januarij van het volgende jaar bleek het, dat 

 zich , uit de tot nog toe enkele komeet , twee kometen hadden gevormd , 

 die, nevens elkander, gezamenlijk haren loop vervolgden; ook bij de ver- 

 schijning in het jaar 1852 werden beide deze gedeelten wedergezicn. Be- 

 halve dus de ophelderingen , die van de komeet van BIELA , even als van 

 alle kometen met korten omloopstijd, omtrent den wederstand van eenen 

 ether te verwachten zijn , is het ouderzoek naar haren loop door de gemelde 

 omstandigheid hoogst gewigtig geworden ; reeds hebben eenige sterrekun- 

 digen, PLANTAMOUR, HUBBARD en D'ARREST, zich met voorloopige bere- 

 keningen aangaande haar bezig gehouden, maar het is nog niet mogelijk , 

 tot eenige beslissende resultaten te geraken. Inmiddels heeft de Akademic 

 van wetenschap te St. Petersburg op nieuw eenen aanzienlijken prijs ge- 

 steld op de volledige behandeling van al de waarnemingen op de komeet 

 van BIELA , vooral ten opzigte van de werking , die de beide afzonderlijke 

 gedeelten op elkander zullen blijken te hebben. Het is te hopen dat de 

 oproeping , door dit ligchaam gedaan , gehoor zal vinden , en dat de weten- 

 schap verrijkt zal worden met eene onderzoeking, die, wel is waar, ont- 

 zagchelijke opoffering van tijd en moeite zal eischen, maar de belooning 

 daarvoor in hare uitkomsten rnedebrengt. 



De vraag , of de ruimte "van ons zonnestelsel door eene wederstand biedende 

 middenstof vervuld is , geeft tot daarmede in verband staande onderzoekingen 

 aanleiding, waartoe de kometen waarschijnlijk nog de mogelijkheid zullen 

 verschaffen. Ingeval namelijk die middenstof tot ons zonnestelsel bchoort , 



