R A T I 0. 125 



necessitudinem , quippe tota Scriptura Sacra innixam, probandam. Religio 

 et theologia Christiana in Oriente nata, ibi quoque primas radices egit, et 

 licet mox arbor fecta ramos suos per maximam orbis terrarum partem ex- 

 tenderit, ad veram tamen eius originem, indolem et naturam perspiciendam 

 semper recurrendum erit ad illud solum, in quo semen divinum forma sua 

 terrestri primum prodiit, ad Orientis literas et antiquitatem. 



III. Ut istam necessitudinem libris sacris innixam, sic eandem historia 

 confirmatam deprehendimus. Neque enim huius spernendum est testi- 

 monium , quo religionem et theologiam Christianam nunquam prorsus ab 

 Oriente divulsam, literasque orientales divinitus in Ecclesia servatas vel ei 

 restitutas fuisse doceniur. Exemplum enim ludaicae eruditionis cum Graeca 

 coniunctae , quod a summo Apostolo PAULO veteri ecclesiae propositum 

 cernimus , ubique fere neglectum f nit , ita ut nisi providisset sapientia 

 divina easque alibi ad tempus opportunum reservandas reponendasque curas- 

 set, periculum fuisset, ne literarum Hebraearum notitia prorsus evanesce- 

 ret. Dirupta mox ludaeorum et Christianorum societate, hi magis ab illis 

 literis in dies abalienantur; ludaei quo infensiores novatoribus, eo patrii 

 moris fiunt tenaciores. Inter hos enim , brevi post conditam Ecclesiam Chris- 

 tianam patria sua pulsos, mirabili prorsus modo, linguae rerumque suarum 

 cognitio etiam per exsilium continua fere traditionis serie propagatur, sum- 

 maque cura in scholis Palaestinensibus et Babylonicis servatur, excolitur, 

 literis mandatur; oriuntur illi ad intelligendos libros sacros eosque incorrup- 

 tos servandos gravissimi labores, paraphrases Chaldaicae, Targumim dictae, 

 scripta Talmudica, Masora, ex librorum sacrorum manuscriptorum collationc 

 nata, aliaque, in quibus cum traditionibus patrum prisci sennonis reliquiae 

 conduntur. Quum vero in Oriente ludaeorum scholae , Christianorum aeque 

 ac Muhammedanorum invidia odiisque oppressae, fere delerentur, novae in 

 Hispania conduntur, ubi ludaei, per quatuor fere saecula, meliorem patriae 

 linguae explicandae rationem a doctis Arabibus edocti, ea scripta ediderunt, 

 quae mox linguae sanctae studium inter Christianos non tarn excitarunt quam 

 creaverunt. Sic ista cognitio traditione, studio et laboribus ludaeorum, 

 licet non semper certis, accuratis, bonis, in universum tamen laudandis, 

 ab interitu retracta et ad illud aevum traducta est, quo ipsa Ecclesia tota- 



