58 I. VAN HALL 



Novo itaque inauditoque exemplo, dies Academiae Traiectinae anni- 

 versarius nulla concione atque oratione publica concelebrandus , imo alto 

 silentio quasi premendus erat, vel mihi, ut Prorectori, collegae, viri ma- 

 gnifici, partes saltern catenas suscipiendae erant , ut neque publicus Curato- 

 rum , Professorum , Studiosorum , civium conventus neque onmis oratio 

 deesset. 



Profecto si temporis angustias mearumque virium tenuitatem unice at- 

 tendissem, siluissem potius, quam temere et incaute in cathedram iam 

 mihi non paratam conscendissem. Sed cedendum censui , AA. HH. ! iis , 

 quorum plurimum apud me valet auctoritas, Curatoribus, viris amplissimis, 

 Rectori Magnifico optimisque Collegis, uno ore me admonentibus , ne 

 omnino defugerem officiuru, quod non mea voluntate, sed lege potius 

 moribusque mihi impositum videbatur : quibus monitis si obtemperassem , 

 aequum ac facile suum caeterorumque auditorum de mea qualicumque 

 oratioue iudicium quasi data dextra mihi pollicebantur. 



Hanc vestro nomine susceptam obligationem iam vos , AA. HH. ! restrain 

 faciatis meque breviter et simpliciter dicentem vos patienter audiatis! 

 Quod si in medio scholarum cursu ita derepente evocatus, in hanc cathe- 

 dram adscendi, nemini profecto vestrum mirum videbitur, si ex ipsis 

 scholis argumentum depromam, de quo iam coram vobis dicere aggrediar, 



Dicam igitur //de societate commendataria quae dicitur, aliis legi- 

 //bus regunda in nostra patria ac in Francia." Quod argumentum eo 

 maxime nomine sese commendare mihi videbatur, quod cum moribus pa- 

 triis et iuris historia cohaeret, atque non nimis ex intimis iuris quasi 

 penetralibus depromtum est. 



Societas mercatoria, qualis hodie apud cultiores gentes obtinet, Graecis 

 Romanisque prorsus erat ignota. Mercaturam sane agebant vel studium 

 illud aperteprae se ferentes,ut in Graecia maxime Athenienses, vel id genus 

 lucri quaerendi non omnino respuentes, ut Romani. Et poterant plures con- 

 iunctim in commune lucrum inercari; sed ita nulla obtinuit novae personac 

 fictio, qualis hodie fere in mercatoriis societatibus est, et quidem triplex, 



