62 I. v A n H A L L. 



Itaque quae tractu demum temporis constitutae apud nos quoque fuerunt 

 commendatariae societates, tacitis illis Germanorum magis quam commen- 

 datariis Galloruui societatibus fuerunt similes. Caeterum vero turn maxime 

 K.agis magisque usurpari coepisse in patria has sooietates notum est, cuni 

 displiceret curiosa nimis inquisitio in leges, quibus ante hos triginta annos 

 iunominatae societates ineundae censebantur. Vel sic tamen non exiguae 

 undique collectae et quasi corrasae summae, sed satis amplae saepe sortes 

 in societatem conferebantur atque ita Germanicis illis quam Gallicis socie- 

 tatibus similiores manserunt. 



Quorsum haec spectare videntur? Scilicet prinumi eo, ut cum rnoribus 

 uostris parum con venire doceam, quod lege Franco-Gallica tarn anxie cave- 

 tur, quodque codice mercatorio nostro haud recte, ut mihi quidem videtur, 

 receptum cst, ne cominendatarius socius ullo modo se negotiis a societate 

 gerendis inmisceat; turn vero cautionibus legis novissimae in Francia de 

 Ins societatibus latae nobis quidem nihil opus esse. 



De utraque animadversione restat ut paucis dicam. 



Qui minoris momenti merces vel parvas pecuniae summas magistris in- 

 stitoribusque in Gallia commendabant , iure nieritoque iisdem administra- 

 tiouem atque dispositionem omnem reliuquere debebant. Distingui non 

 poterat, quid magister aut institor e propriis bonis contulisset, quid ab 

 aliis accepisset; dispositio pluribus attributa confusionem parere potuisset et 

 creditorem de persona debitoris facile in errorem induxisset. Sed qui ma- 

 iores sortes contulit, nonne aequum est, ut idem aliquam vim atque pote- 

 statem in societatem exerceat? Nonne ipsius societatis eiusque creditorum 

 interest, ut eius negotia recte et prudenter administrentur ? Num negari 

 denique potest, civitatem, societatem, creditores adeo ipsos inde coinmo- 

 durn esse habituros, si ii, quorum maxime interest res societatis salvas 

 esse, ab eius procuratione non arceantur? Mihi quidem, AA.HH.! utolim 

 civi amplissimae et rnercatura florentissimae civitatis, eoque a negotiation!- 

 bus non prorsus alieno, animadvertere saepius licuit, in uostris quidem 

 societatibus damnum existere subinde e legis Gallicac prohibitione , commo- 

 duni vero numquam: imo vero ita maxime florere paulo ampliores socie- 

 tates, prout ii, qui harum rerum ceteVis sint peritiores, minus diligentes 

 sint in observanda Franco-Gallica ilia prohibitione. Quid, quod ipse sibi 



