R A T I O. 63 



parum constat legislator noster, qui socio abstinenduin quidem a gestione 

 censetj sed eius nomen non omnino e ratione sociati exulare iubet. Pro- 

 fecto qui, cum olim veri nominis socius fuit, iam socius commendatarius 

 factus est nomenque suum in ratione sociali sive Jirma conservari patitur, 

 is longe graviorem in errorem societatis creditores inducere potest, quam 

 qui societatis se fautorem atque patronum gerit. Itaque si illud publicae 

 utilitatis causa vix prohibenduui esse videatur, sane hoc etiam perraittere 

 legislatorem oportet. 



Superest ut de novissima lege dicam, quae in Francia ante aliquot 

 menses de commendataria societate est condita. Spectat ilia societates ea 

 lege initas, ut sociis apocka quaedam, actio, sive obligatio exhibeatur, e 

 qua de commendata certura in modum pecunia constet, ita tamen ut a 

 quo pecunia profecta sit, non uominatim significetur. Eiusmodi obligatio- 

 nes egregie conveniunt cum societate anonyma atque iure etiam in societate 

 commendataria admittuntur, quatenus etiam hie ipsarum sortium potius 

 quam personarum adsit communio. Itaque non mirandum, si post dubi- 

 tationem cum iuris ratione convenire adeoque nullo modo reiicienda haec 

 quoque societatis forma iuris interpretibus visa sit. Attamen quot quan- 

 taque hinc nata sunt in Francia iucommoda , damna , fraudes , rapinae adeo ! 

 Quam necessaria hie ipsius legislatoris fuit iutercessio! 



Societates condere homines gestiunt, ut mercaturam agant, inventa di- 

 vulgent, fabricam exerceant adhuc neglectam. Nova placent. Inaudita 

 animum imperitorum praesertim hominum advertunt. Fructus ex ilia nego- 

 tiatione percipiendi rnirum in modum extolluntur, proxenetis publicis 

 privatisque praemia ob collocatas obligationes promittuntur perampla, ipsa 

 societatis sors contra in partes tarn exiguas dividitur scinditurque , ut etiam 

 de plebe homines, operarii maxime, ad conferenda sua peculia excitentur. 

 Iam nobiliores in republica viri eliguntur patroni honorarii , qui si dignitate 

 ilia vix ornentur ipsi, ornaturi tamen futuram societatem videantur. Quodsi, 

 utut splendida, incerta tamen sunt, quae de futuro lucro in programrnate 

 palam promittuntur, certiora sane sunt, quae sibi societatis conditores, sti- 

 pulantur : pro inventions aut qualiscunque tandem rei collatione , pecuniaria 

 indemnitas; pro societate administranda , satis amplum solarium annuum; 



