130 H. C. M I L L I E S 



Phoenicum monumentis identidem nuperque accessit explorata, in vitamque 

 quasi revocata Persarum , Assyriorum , Medorumque antiquitas , cura libris sacris 

 Veteris Testamenti arete coniuncta, neque iis quae recens in lucem protracta 

 sunt monumentis pretium suum constitisset , nisi veteris linguae Indicae et 

 Persicae studia etiam viam aliquomodo parassent ad haec novissima inter- 

 pretanda. Sic undecunque continuo succrescit, alitur, extenditur vetus ilia 

 literarum orientalium cum theologia rebusque Christianis necessitudo. Ae- 

 cedunt accelerata per terras itinera : quin ipsa accedunt saevissimi belli 

 certamina, quae placidis eruditorum laboribus tranquillisque lucubrationibus 

 suppetias occurrunt. Ex Oriente nata theologia ad Orientem fere redire 

 cogitur; per multa saecula vinculum istud divinitus institutum neglexit 

 Ecclesia Christiana, Orientis vix aliter memor, nisi propter miseros istos 

 extorres, duro longoque iugo a Christianis oppresses ludaeos, sed ab Ec- 

 clesiae renovatione renovata quoque et aucta fuit necessitudo cum literis 

 orientalibus , tenentque nunc illae eum in rerum ordine locum, ut non 

 tantum ab humanitatis studio, sed etiam a theologia non ullo amplius 

 modo divelli possint. 



IV. Hanc itaque, de qua dicimus, literarum orientalium cum theo- 

 logia necessitudinem nostro quoque tempore religiose colendam censemus. 

 Quid enim? Unum illud est vinculum, quod iunxit gemina origo, con- 

 firmavit divina auctoritas, adstrinxerunt communia tarn religionis quam 

 literarum fata. Ex eo nexus est humani generis in utrarnque partem pro- 

 gressus, nee si solvatur aut divellatur, minus inde detriment! theologia, 

 quam literae orientales capient. Germanae quidem philosophiae usum nullo 

 modo a theologorum scholis exsulare oportet, sed ne haec ad disputationes 

 abstrusiores et ad commenta saepe cassa et inania dilabatur, optimum 

 praesidium praebet literarum et historiae Orientis studium. Uberrimus 

 enim hie fons, unde continuo nutriatur viresque adeo novas in singulis 

 suae disciplinae partibus adquirat theologia. Ex Oriente prodierunt reli- 

 giones antiquissimae , ad educandum genus humanum prae omnibus 

 efficaces, quarum si origines, arguruenta, fata diligenter, ut oportet, 

 inter sese comparentur, egregia procul dubio ope Theologia Christiana 

 adiuvabitur. Quam necessarium sit etiamnunc literarum orientalium stu- 



