8 I. H. SCHOLTEN 



Neque ita loquentes audimus veteris tantum orthodoxiae patronos , ab 

 innovandi studio pessima quaeque civitati et ecclesiae metuentes, verura 

 etiam alios, liberaliores , in his prae ceteris baud raro illos, qui nullam ipsi 

 magnopere religionis formam amplectuntur. Abiudicant et illi theologiae , 

 quippe systematis , ut opinantur , ecclesiastici ancillae , suum in disciplinis 

 locum, imo ex academiis illam in seminaria pellendarn esse clamitant. 



Audio utrumque reprehensorum genus. Nee tamen dictis moveor, ut 

 vel, libertatis servandae causa, theologorum castra deseram, vel, theologiae 

 causa, libertati renuntiandum esse putem. Cur ita sentiam, exponere hac 

 ipsa dicendi opportunitate lubet. In qua disputatione ita versabor, ut intra 

 fines me contineam, theologiae natura positos. Disciplinae scilicet theolo- 

 gicae cum sit religionem exponere et profiteri, a IBSU CHRISTO conditam , 

 haec vero, nisi e fontibus N. T. historicis, cognosci nequeat, sequitur, 

 theologo, ut Christianus haberi possit, invitis CHRISTO et S. Literis, sa- 

 pere non licere. Inter nos igitur et adversaries cuin de hoc ipso constet, 

 S. Literarum terminis, fontis quippe religionis Christianae historici, circutn- 

 scriptam esse theologiam , quaestio iam porro haec est , utrum , salvis 

 CHRISTI doctrina et principiis, in S. Literis enuntiatis, theologo idem ius 

 libere inquirendi competat, quod ceterarurn disciplinarum cultoribus conce- 

 dttur, an vero eius libertas certa quadam doctrinae formula ita circum- 

 scripta sit, ut ulteriori disquisitioni locus non sit. In hac igitur quaestione 

 dirimenda, ut olim LUTHERUS, ad CHRISTUM provocabo. Si appareat e 

 S. Literis, libertatem iudagandi hocque ipso mutandae et emendandae theo- 

 logiae , per ipsam religionis Christianae indolem , theologo non coneedi , eo- 

 dem porro haberi ordine, atque ceteras disciplinas academicas, theologiam 

 non posse, primus ego sim, qui confitear. Si vero contra libertatis nostrae 

 ipsum CHRISTUM eiusque primes legates auctores esse cognoverimus , stabit 

 suus theologicae etiam disciplinae in academiis nostris honos. Dicam igitur 

 de Sacris Literis, theologiae, nostra aetate libere excultae, 

 fonte. In quo explicando argumcnto ut disputationis ordo servetur, de 

 commutatione deinceps agam, quam nostra aetate theologia, ipsa Sacrarum 

 Literarum auctoritate libere exculta, subiit in criticis, in dogmaticis, 

 in vitae denique practicae et socialis usu. Quod agens et theologi 

 Christiani, CHRISTI, ut decet, vestigia legentis, et vero theologi Prote- 



