R A T I 0. 19 



summam poneret, congruebat, ut a dogmate receclere idem esset atque 

 a Deo et religione desciscere, utque is, qui in suspicionem haereseos in- 

 curreret, hoc ipso Deo adversarius haberetur, cuius impietas, ni rogis et 

 flagellis , certe vinculis aut exsilio multanda esset. Quod ne miremur AA ! 

 Nam si nmltandus morte esset, qui furti aut homicidii, invita conscientia 

 commissi, reus esset, quanto minus ferendus is erat, qui deliberate animo 

 ecclesiae dogmata rodens , ipsi Deo resistere ipsamque evertere religionem 

 existimandus esset! Consequens igitur erat systemati Catholico, non qui- 

 dem ut ipsa ecclesia haereticum puniret, nam ecclesia, ut in proverbio 

 est , non sitit sanguinem , sed ut inquireret in haereticos eosque magistratui 

 denuntiaret, cuius porro c^gt, uti furern ex laqueo suspendere, ita com- 

 burere haereticum. Quod hodie non ita fieri solere, nolite mutatae sen- 

 tentiae tribuere, sed inde potius repetere, quod ipsi haeretici, rogos et 

 carceres pertaesi, ut patres olim nostri in bello contra Hispanos, vim vi 

 repulsuri essent. Eiusdem autem principii quanta sit auctoritas, inde 

 appareat, quod ne in protestantismo quidem vim penitus amisit, ut fata 

 SERVETI et Remonstrantium in patria nostra tristissimo exemplo docuerunt, 

 imo vero etiam nostra tempora demonstrant, quoties veteris orthodoxiae 

 patronos haeresebs audimus accusantes eos utque a munere ecclesiastico 

 priventur , postulantes , qui a formulis ecclesiae longius recedunt , quam 

 istis censoribus placuerit. Quid multa? Intolerantia et secus sentientes 

 persequendi studium, tametsi-civitatis legibus repressa, caput vel sic iden- 

 tidem extollent, quamdiu dogma h. e. formula subiectiva pro ipso vero 

 habebitur, atque pro Deo vivente mortua litera coletur. Commuta theolo- 

 giam, ipsum errorem radicitus exstirpa, atque effeceris, quod leges vel 

 aequissimae de secus sentientibus ferendis hucusque nondum efficere potue- 

 runt. Si autem quaeritur, an theologia, salvo ipsius charactere Christiano, 

 mutari hac quoque ex parte possit, respondeo, ut Christiana sit, non tan- 

 turn mutari posse earn sed debere. Unitas scilicet ecciesiae, si CHRISTUM 

 et Apostolos audimus, non a dogmatis similitudine quod quisque profite- 

 tur , sed ab eiusdem spiritus communione pendet. Colossis autem ecquid 

 PAULUS vehementius perstrinxit , quam ipsum illud doyjuaTi'CeG&ai , qua 

 ex dogmatis fixi observantia vitae Christianae praestantiam doctores ludai- 

 zantes aestimarent? Quae rectius intellexisse videte quo tendat AA.! Dogma 



S* 



