R A T I 0. 21 



Christianam. Nam quorsum illud AA.? An ut Christiani prae ceteris 

 omnibus civibus privilegiis ornentur, secus sentientes communi civiuni 

 iure priventur , a . muneribus publicis arceantur ? Si hoc a vituperatori- 

 bus nostris spectetur, profecto armis utantur, a quibus CHRTSTUS absti- 

 nuit ipse suosque abstinere iussit. Videte autem, quo nos abducat con- 

 sequentia. Arcendo incipiunt Christiani secus sentientes ludaeos, mox 

 inter Christianos ipsos oritur dissidium, atque ut utrique coniunctim 

 antea ludaeos, ita postea alteri alteros excludunt, quo fit, ut oriatur civi- 

 tas sive Romano- Catholica, ut in Italia et Hispania, sive Lutherana, ut in 

 Suecia , sive Reformata , ut olim in patria nostra , utque reditus paretur ad 

 saeculi superioris conditionem ante rerum in Francia conversionem, qua 

 scilicet unusquisque , qui dominanti , quae dicebatur, ecclesiae non addictus 

 esset, indignus haberetur, qui ad .publicum rnunus adspiraret. Ni vero 

 hoc spectetur AA. , cur quaeso in lege scribatur vocabulum Christianum? 

 Ut indicetur plerosque in Neerlandia religionem Christianam profiteri? At 

 hoc me hercle legis textu ut constet, nee opus est, et vero legis, iubentis 

 quidem non vero narrantis, rationi repugnat. Significet igitur , legislatorem 

 optare, ut in singulis peragendis cives principiis et pietate Christiana se 

 duci patiantur? At legislatoris non est optare sed iubere; iubere vero 

 principia, iubere pietatem, an legis esse pbssit? Animadvertitis A A. irrita 

 eos facere, qui talia a legislatore petant. Ast tolli hoc rnodo clamitant 

 religionem Christianam ex institutis nostris. Ne tollatur metuis? Fac, ut 

 ne ex animo ipse tuo religionem tolli patiaris ; fac , ut principiis Christianis 

 imbuaris ipse , atque effeceris pro tua parte , ut populus Neerlandicus popu- 

 lus Christianus non tanturn dicatur sed revera sit. Christianus scilicet, 

 qui vero nominis sensu dicitur, nil quidquam a magistratu petit, quam ut 

 ne lege prohibeatur, quominus libere sententiam enuntiet et libere Deum 

 colat. Quod petimus, in Neerlandia autem nostra possidere nos gaude- 

 inus, libertas est, non privilegia, non dominatus, non secus sentientiutn 

 exclusio politica. Libertatein rogamus, de hoc scilicet probe nobis conscii, 

 fore, ut, qua in regione nullis liinitibus libertas religiosa, neque a civitate 

 neque ab ecclesia circumscribatur, CHRISTDS , nujlis sordibus humanis ob- 

 fuscatus, progressus in dies in ipsis civium anirnis faciat maiores, utque, 

 a Rege si ordimur, singuli regni Neerlandici cives, ipsi adeo Tsraelitae, 



