238 HUGO BE HERMAN 



toch, ons Athenaeum staat en bestaat nog. Aamnatigend zou het zijn, 

 hier aan individuele verdienste te denken. Neen ! De oorzaak daarvan ligt 

 in de kracht die de plaatselijke onistandigheden aanbieden. Amsterdam 

 is een centraal punt, en zulke punten worden wij merkten het reeds 

 op tegenwoordig bij voorkeur gevorderd voor het Hooger Onderwijs. 

 Niet dat veel onderwijs ook niet elders in ons land zeer voortreffelijk zou 

 kunnen gegeven worden: het wordt elders voortretFelijk gegeven. Elk het 

 zijne, ook in de eer. Maar wat is hier niet veel bijeen ! Studenten zou- 

 den herwaarts -samenvloeijen , als maar geen belemmeringen bestonden. 



Het is de roeping van Amsterdam geweest de pijler te zijn waar het 

 vaderland op steunde. 't Was Amsterdam dat grootendeels de vloten be- 

 taalde waarmede de TROMPEN en DE RUITER den naijverigen Engelschman , 

 't was Amsterdam dat grootendeels de legers onderhield waarmede een 

 WILLEM III den heerschzuchtigen LODEWIJK XIV het tot hier toe en nicl 

 verder aankondigden. Er was een tijd toen diezelfde WILLEM, na met 

 Amsterdams goedvinden en hulp de Britten van het despotisme veriest te 

 hebben, burgemeester WITSEN naar Londen uitnoodigde, om daardoor aan 

 Europa te toonen , dat hij deze stad te vriend had en dus geen vijand ter 

 wereld behoefde te duchten. Er was een tijd toen dat niet geheel buiten- 

 sporig maar van diepen allegorischen zin was, dat, ja! Atlas de wereld 

 torschte, maar 't stadhuis hier op den Dam Atlas. Toen werd Amster- 

 dam van heerschzucht beschuldigd en van aanmatiging. Mogelijk ook wel 

 omdat zulks van erkentelijkheid kon ontslaan of zelfs ondankbaarheid ver- 

 bloemen. Maar die dagen zijn voorbij. 



Ook die dagen zijn voorbij toen hier de wereldmarkt gehouden werd en 

 Amsterdam den wereldhandel beheerschte. 



Maar die dagen mogen voorbij zijn om nimmer weder te keeren , nog 

 is Amsterdam eene heerlijke stad, vol kracht en vol hulpmiddelen. Am- 

 sterdam telt , Goddank ! nog zeer vele achtingwaardige , nog zeer vele rijke 

 burgers ; er heerscht onder hen eendragt en welwillendheid. Die geest begint 

 meer en meer levendig en wakker te worden, die de behoeften van den tijd 

 begrijpt. Zien wij niet dat alles wat onze overzeesche bezittingen betreft 

 meer en meer de aandacht trekt ! Zullen wij niet eerstdaags ergens hier ter 

 stede een paleis voor volksvlijt zien opstijgen! Maar al te gelukkig als 



