* H. C. VAN DER BOON MESCH 



non dicam, utilitatis et suavi tails plena, ct laudc dignissima sit; scd quas atti- 

 gisse praestct libcraliter instituto liomini, ct in aliis disciplinis cum laude vcrsari 

 cupicnti. Ad has uiia doctissimorum virornin consentiens vox rcfert litcras, 

 quae ab humanitale nomon habent, ct omnis pulchri , vcnusti , atque decori sen- 

 sum alunl et acuunt. Cujus scntentiac veritas cum Vobis omnibus, Audito- 

 res, clara atque manifestasit, sola me adducit exempli, quod admiror, prae- 

 stanlia , ut hie pronunticm , casdem literas Physicum acuere atque exhilarare. 

 Exemplum est eximius Vcster quondam, PETRUS NIEUWLANDUS. Ad cas- 

 dem illas quoque referri merentur disciplinae, quae veri studiosac rcrum prin- 

 cipia caussasque tractant, quae ad naturae cognitionem pertinent, et pkiloso- 

 phiae naturalis nomine comprehendi solcnt. Ad quarum studium, aut fallor, 

 aut hominem adhortatur sua ipsius natura, et allicit et invitat magna rerum 

 varictas ac species. Ad naturae contemplationcm hominem mature et sponte 

 duci, etiam pueri indicio sunt. Qui nondum admoniti de rebus artibusve 

 pretio statuendo, sine ulln adhortitionp , naturam optimam tamquam ducem 

 et magistiuui suquentcs, rerum naturalium contemplandai um cupiditate frrri 

 Solent. Est haec quidem puerilis contemplatio , et tenerae actati adcommoda- 

 ta , bona tamen , et felicissimum interdum rarioris futurae in philosophia ex- 

 cellentiae initium. A qua vellent prudentes viri , bona puerorum ingenia , in- 

 tempcstiva severitate , et decantatis de inutilitcr consumpto in ista laborc que- 

 relis, minus avelii. Et quamquam ita comparatum csse vidctur, ut quas as- 

 siduo et quotidic videre consucverunt oculi, iis rebus assucscant animi, eti- 

 amsi artificiosissimis et admirabilibus j ut vidcas homines magnifica aedificatio- 

 nis opera, tcmpla, porticus, thcatra, vel picturae et sculpturac monumcnta, 

 in quibus absoluti operis extremum cernitur, non admirari, si ilia semper vi- 

 dent; magnitudo tamen rerum naturalium et insatiabilis species non dcsinunt 

 unquam ferire hominem et ad exquirendas caussas excitare. Nam si attollens 

 oculos coclum adspicit,pcrque hoc lucemdiilusam omnia collustrantem cernit, 

 fjusque candore cxliilaratam et tepefactam teiTam; nunc hac obscurata, cer- 

 nit lucidis igncisque sidcribus distinctum et collucens; atque inter minores stel- 

 las micanlis lunae mutabilem formam, crescentem et dccrcscentem , variam- 

 que luminis mutationem; si videt tcrram nunc frigore adstringi, nunc tepore 

 laxari; et quas ferat fructus ac fruges, aestivo calore fotas percotjui, mitcs- 

 cerc dein, ct ad maturitatem perductas dulcescere; nonne tantam rerum con- 



stan- 



