r* 17 T r\ TVT O T /^ 



A D 



. T 





QUAESTIONEM ASTRONOMIGAM. 



rrruJirmtrnqhoq ?i3J i 3i f :i.'i- 



ix iilla fere est scientiarum strictiorum (Galli dicunt sciences exactes} pars, quae pos- 

 terioribus seculis magis doctorum virorum pervigiliis increverit , magis dilucidata atque su- 

 blimior cognituque dignior reddita fuerit , quam Astronomia. Brevi enim temporis 

 spatio , fere e nihilo ad tantum fastigium pervenit , ut mine non modo omnium fere cor- 

 porum coelcstium motus sit definitus , atque- legibus certis obstrictus , verum orbis ipse 

 terrarum ejus ope homini magis innotuerit. Quid morer in enumerandis tottantisqueviris , 

 qui, opere indefesso, scientiam auxerunt, atque eo ipso optime de genere meriti sunt 

 humano? Quid de Copernico dicam , omnium prime, quoniam superstitio , atque 

 fanatismus ei oppugnanda erant , eaque superavit ? Quid de Gallileo, ut in Physicis 

 sic et in Astronomicis praeclaro ? Qu|d de Newtono maximo, quern laudare meis non 

 convenit viribus ? Quid de Keplero, motus elliptices, ut ita dicam, creatore? Quid 

 demum de tot aliis, inter quos tamen nomina La Place et Delambre minime obit- 

 visccnda? Satis ab omnibus, qui scientias callent, cogniti sunt, ut aliquid de iis addere 

 necesse haberem. Et quid dulcius esse potest, quam eorumscripta perscrutari atque cum 

 illis sublimem indagare scientiam , sine qua nee ulla esset navigatio nee ullum commer- 

 ciuni maritimum. 



Tironi autem talia cupienti principia minime sunt negligenda; iis enim omnia reliqua 

 nituntur: et quomodo aedificium exstruerernus , si fundamenta male sint posita? Inter 

 ilia vero principia etiam Gnomonica non infimum occtipat locum. Apud antiques popu- 

 los gnomorum usus , ob earum utilitatem , maximus erat; nulla enim veteribus alia erat 

 Methodus diei vigiliarum cognoscendarum ; post autem pendula inventa , eorumque in 

 horologia sive chronometra applicationem , vix aliquid de ilia gnomorum utilitate in vita 

 communi remansit, sed tantum locus illi disciplinae in Astronomiae elementis fuit ad- 

 scriptus, ut hujus scientiae tirones illi operam navarent et sic ad sublimiora ducerentur, 

 Quum vero haec elementorum pars maximi quidem sit momenti , nee tamen satis jucun- 



A a da 



