RESPONSIO AD QUAESTIONEM LITERARIAM. 19 



Athenas sibi Philippus non subjecit, neque ulla ex parte videri voluit imminuisse 

 earn , qua fruebatur , libertatem , dicens absurdum se facturuin , qui tot mala gloriae causa 

 tolerasset, si eversum iret gloriae theatrum (aa). 



Captives , duo hominum millia , incolumes domutn remisit , defunctorum cadavera A- 

 thenas deportari jussit , atque istac humanitate multiplici tandem omnes cepit Athenian- 

 ses, praeter animum Demosthenis insuperabilera. Hi omnia jam erant, quae Philippus 

 desiderabat, facere parati, quodque tot ille laboribus et victoriis adipisci non potuerat , 

 sola fuit humanitate lenique dementia consecutus ( 23 ). 



Corinthum evocati cum ceterorum legatis conveniunt, ubi sic verba fecit Philippus , 

 ut communibus tandem Graeciae votis ( nisi quod soli reluctabantur Lacedaemonii ) 

 crearetur terra marique Graecorum Imperator. Interea ex comnnini Graeciae decreto 

 bellum Persiae illaturus , dum apparatus faciendi causa in Macedonian! reverteret , a 

 Pausania quodam Macedone interficitur ( 24 ). 



Hunc itaque Philippus, qui potentissimus inter omnes suae aetatis reges evasit, vi- 

 tae exitum sortitus est, postquam per viginti et quatuor annos imperasset. Bellum Per- 

 sicum , a Philippo inchoatum , ab Alexandro summa cum laude finitum esse., nemo est 

 qui ignoret (25). 



De ejus indole pauca adjicere necessarium non arbitror. Eum fortem , prudentem, 

 mitem erga victos , in adversis aeque ac secundis rebus admirabilem , virtutis amantem 

 fuisse , ex historia cuique apparet. Antiqui varie , ut saepius, de eo judicarunt. Demos- 

 thenes , acerrimus ille regii nominis osor , Philippum traducit , ut barbarum , perfidum , 

 perjurum, improbum , insidiatorem 5 horum similia multa prodiderunt Theopompus, Tro- 

 gus, Justinus ac denique Paullus Orosius. Isocrates contra, Theophrastus, Diodorus, 

 Cicero niniiis eum aliquanto laudibus ornasse videntur. Mihi ( ut in hoc etiain Valckena- 



ri- 



>t*i<rra 3T?Av txs'n-ire rovf vvs(iS6vrus ttal ?<rot perk Mttxil&vav lr^f)(7av. Justinus IX. 

 ca P- 3 Hie dies universae Graeciae et gloriain dominatidnis et vetustissimam libertatem finivit." 



(22) Vid. Plutarchtis , torn. II. pag. 178. ariTOt/? elvzt Ir'Asyev xsKsuMTttf Zv&fuvov virsp Sol 

 wtivra XOIOVVTO, xccl xAa^tra. uxopxte'iv rb r? St%a( ttarftv. 



( 23 ) Vid. Polybius lib. V. pag. 500. */A<T5r3 vixfaas 'Ai*ivctiav$ rtjv iv Xxifuvt'iof 

 tu rotrovrov yvvare Its, ruv e'jrAwv otov 3<i T' eirieixixt xcii Qikavifwirtxt TWV Tp&xuv ' ry 

 a-Ae/M Kcci rtff J';rAe<4 ulrSv povov frffieycvero Kiel xtfios xce.T^sfyi rut tivTiTci%cipMv , ry i* 

 fl' t vanoe(\iy not pfrei&THrt 'Atwxious Z/ta xJ rijv jriA/v KVTUV lir^tv vTco^i'^mv. 



(24) Odii Pausaniae in Philippum causas exponit Diodorus Siculus XVI. cop. 58. Neque ta- 

 men a vero abhorrere videtur eorum sententia , qui statuunt interfectorem auro Persico fuisse cor- 

 ruptum. 



( 25 ) Philippum Alexandro anteposuit Cicero de Offidis , libro I. cap. 26. 



C a 



