O R A T I O. 17 



fum consequantur maximum. Ad res gravissimas utilissimasque majus fe- 

 re momentum habent , quae sunt simplicissima. Pyxide nautica quid est sim- 

 plicius ? Acum continet qiu perpetuo septentrioncm indicat. Hac autem 

 iuvcnta, ecce! Columbus tuto per medium tendit Occanum, regiones remo- 

 tissimas, ignotas plane, novam continentem, novum, ut vocatur, mundum 

 reperit. Quid simplicius notis illis et literarum ductibus , quibus arithme- 

 ticae peraguntur disquisitiones ? Tenuissimum negotium a Keplero et New-. 

 tono ad astronomiam adhibitum, sic coelum propemodum patefecit morta- 

 libus , ut acus ille nauticus tellurem. Similis fuit caussa Erasmi , Lutheri , 

 reformatorum doctrinae Christianae. Non illi instar Scholasticorum ejus ae- 

 vi Theologorum , ardua quaeque moliuntur , obscurissima quaeque dogmata 

 obscurissimis verbis tradunt , movent multum , promovent parum ; sed , 

 ccce ! unum aperiunt. librum , ut- glectuui antea , sed unicum omnis Theolo- 

 giae fbntem, e quo uno omnia duci explicarique dogmata debent. Hunc 

 autem ut repererunt, Columbi instar, instramentum sibi invenisse vidcntur , 

 quo instructi tuto se conferant in medium ilium disputationum Ecclesiasti- 

 carum Oceanum, in medias Ecclesiae turbas et tempestates, Sacrum Codi- 

 cem tamquam acum habentes nauticum , qui ipsis constanter indicet, quid 

 verum sit, quid bonum, quid justum. 



Ne tarnen existimemus A. A. , quod praeclare erat inchoatum , id eodem 

 tenore perpetuo esse continuatum. Contendit homo ad optima quaeque et 

 perfectissima , quae naturae humanae insignis est praestantia. Verum enim 

 ut junctum est divrnum hoc studium cum imbecillitate humana, ita a recto 

 cursu deflectit subinde humanum genus. In ipsa sacrorum emendatione ut 

 desiderantur multa , ita longe aberat 7 ut illustre perficeretur propositum ,' 

 quod sibi proponebant Christiani, Apostolicae Ecclesiae irctXtyyevetria. Ipsos 

 reformatores misere distraxerunt de minoris momenti rebus sententianini 

 discrimina. Sectae sunt ortae, quae persequerentur se hivicem odio pror- 

 sus Theologico. Invaluerunt permulta in Christianae religionis doctrina , qui- 

 bus melius caruisset. Rediit Literarum Sacrarum interpretatio allegorica, in 

 simplicissimis effatis nescio quae abscondita et mira mveniens. Rediit Scho-^ 

 lastica ratio, Thcologiam Christianam ita deformans et onerans , ut purior 

 ilia atque simplex , quae vix apparuerat , Christianae doctrinae ratio fere to-. 

 ta evanesceret. Rediit subtilitatum et Sophismatum studium tantum, ut quo 



C es- 



