O R A T I. O. iff 



Stint nacti generosissimae quiquc indolis homines , inaudita ilia exstitit et 

 r stupcncla rcrum commutatio , qua , sublatis quibusvis barbariei , ignorantiae , 

 superstitionis teterrimis nacvis , pristina instaurari cocpit Christianae reli- 

 gionis conditio. O praeclaram praeclarissimae catissae victoriam , cui uni 

 nos maxime debemus et cogitandi agendique libertatem, ct quicquid praesi-* 

 dii, quicquid solatii religio nobis pracbet Christiana I 



Et hacc qiiidem nobis reputantibus A. A. , dubiura vidcri non potest r quia 

 deprchcndatur in societatis Christianae historia iugenii humani ad meliorem 

 conditioncm progressio. Scd haucl sufficit nobis, haec ita universe obser- 

 vasse : animadvertencla sunt insuper peculiaria quaedam et plane singularia , 

 quae sacrorura resfaurationi fuerunt propria.. 



Quo diligentius attendimus Christianorum placita sivc Orientalium, sive 

 Graecorum, sive etiam Latinorum, eo magis mirari subit, ut disccsserint 

 plane a religionis Christianae indole et proposito. Minus quidem curarunt 

 Graeci spiritus illos coelestes f quibus dclectabantur Orientales ; minus uidul- 

 serunt Latini argutiis et suljtilitatibus , quibus toti tenebantur Graeci j vcrum-. 

 tamcn propugnabant omnes magis dogmata quae invenerant, quam religio- 

 Iiem ipsam , et nubem plane , quod proverbio dicitur , pro Junone amplecte- 

 bantur.. In Platonis de Republica libris spelunca occurrit , in qua homines 

 habitarc fingimtm^, rerum omnium in supcrioribus regionibus nil adspicien- 

 tes r nisi umbras , quae in adversa speluncae parte cernuntur et se movere 

 videutur. Umbras hasce ipsas esse res existimant, earumque formam , mo- 

 tum, vicissitudines diligenter attenduntr imo vero disputant de iis graviter 

 et rixas subinde atrocissimas instituunt , nescii videlicet , de umbris se dis- 

 putare, res ipsas ignorare prorsus. Simile fait nogotium Ecclesiae Christia- 

 nae , antequam ex tenebris medii aevi expediret Christianos Luthcrus. Nunc 

 vero spemimtur quaecunque a doctrina Cliristiana videantur aliena, quae- 

 que obtruderant ipsi antecedcntium seculorum diversa studia, fingcndi tenic- 

 ritas ,. intcmpcstiva solcrtia , domuiandi lubido , lateqae diffusa sitpcrstitio. 

 Rumpuntur vincula , quae in isto veluti ignorantiae antro hominum ingenia 

 tamdiu obstricta tenuerant. Non illud amplius curatur aut quaeritur , quid 

 Ecclesia statuerit, quid Papa sanxcrit. Nam abrogatm^ et abjuratur huma- 

 na hi tidei rebus mictoritas omnis. Agnoscitur vero, imo cclebratur Codicis 



