O R A T I O. fa i3 



tarn defortnis cvasit et horrida pulcerriraae religionis conditio , ut Glauci - 

 simulacro essct simillima , cujus pristinam formam decusque acstuantis ma- 

 ris dclriverant fluctus. 



- Quid igitur ? Caussa cccidimus , quam agcre ct vindicate sustinuimus ? 



Hicne desinit ita humani iiigenii ilia progrcssio , quae in dogmatum historia 



hactcnus nobis patu.it? Illi hoc credant, qui res humanas parum perspi- 



cientes, haud observarunt, torpere subinde huinamun mgenkun, quando 



novas interim vires colligit , quo efficacius postea ad stunma omnia con- 



tendat. Illi sic existiment , quos ncque Taciti libellus , neque Ossiani sub- 



limia carmina docuerunt, fuisse jam id temporis in gentibus bisce provec-. 



tioris cujusdam, ad virilem maturitatem jam adsurgentis ingenii semina.' 



Et vero explicuerunt se sensim praeclara quaevis , quae in illis dominaban- 



lur studia. Haec in ipsa medii aevi barbaric mirabiliter eluxerunt in ex-- 



peditionibus sacris , in caussa inprimis equestri , quae nil non generosum et 



magnanimum spirabat , et tota spectabat ad vindicandum honorcm , justi J 



tiam , humanitatem , religionem. Quid quacris ? Eadem hacc provectioris 



ingenii studia ad emendandam valucrunt depravatam sacrorum conditionem. 



Exstitcrunt, in Germanica maxinie Europa, liberioris animi homines, acer- 



rimo melioris cujusdam rationis desiderio ducti, qui Hierarchiae resistere et 



morum corruptelae doctrinaeque Christianae depravationi , suo quisque more j 



mcdelam afferre tentarent. Ne dicam de Valdcnsibus, qui pristinam doctzi- 



nae Christianae cum simplicitatem turn dignitatem restaurare nitebantur : 



fuit inprimis patria nostra, per omnia fere saecula verae libertatis fautrbc 



ac sedes, hisce quoque temporibus, obscurissimis licet, sectarum Christia- 



nam libertatem Vindicantium ferax. Sit ita, a mysticismi labe haud fuisse 



immunes vel Tanquelini sectatores , vel Fr-atrcs et Sorores liberi spiritus , 



vcl hominep intelligentiae , qui dicebantur : hoc certe flagrabant desiderio 



omnes , ut melior Christianae religionis induceretur conditio ; quam quantope- 



re promoverint Fratres inprimis , qui a vita communi nomen habent , Da- 



Ventrienses , omnibus notum est. Nee vero defucrunt in aliis Europae Ger- 



manicae tractibus , qui caussam susciperent veritatis atque justitiae , in qui- 



bus uiaxime Wiclefus et Hussius atque utriusque sectatores, qui illud ten- 



B 3 ta- 



