12 N. C. K I S T 



Ne vero putctis in doctrinae Christianae cxploratione usuquc, quo perve- 

 nienduin essct, humanum jam ingenium proccssisse. Cavcaums ne do La- 

 tinae Ecclcsiae proposito tain rnagnifice cxistimemus. Couatum cernimus, 

 ut ad vitam hominum emendandam accommodaretur Christi disciplina ; scd 

 Icvem ilium dcprchendimus et fcrme irritum. Et vcro quorsum proccssit 

 sensim Latinorum ilia in practicam rationem propensio ? Eo nimiriun ut 

 externa unice curans, propriam saloberrimae rcligionis indolera fere totain 

 negligeret. Angustis finibus coutinebatur doctrina moralis omnis. Non quac- 

 rebatur quid Deo, quid hominibus; sed quid Ecclcsiae esset praestandum. 

 Imo vero quid agendum esset , quid non agendum , non oraculorum divine- 

 rum, sed Ecclesiae, sed Pontilicis Romani slatucbatur auctoritate. 



Amplam jam confecimus A. A. itineris nostri partcm, in quo tctcndisse 

 vidimus Christianos ad justam doclrinae Christianae ratiouem : quamquam 

 longe abesset , ut vim ejus omnem ct ubertatem animis pcrciperent. Jam 

 vero, rclictis Christianis Orientalibus, Graccis ct Latinis, 



Magnus ab integro rerwm mild nascitur ordo. 



Proccdendum in Europae partcs supcriores ,. ad populos Germanicos , qlii 

 Romano subacto imperio, superatarum gentium cum mores turn sacra ac-: 

 cipientes, in Ecclesiae prodicrunt sccnam et partes in ea cgcrunt maximas: 

 Hip vero dicat quis : tu qui in dogmatum liistoria liumani ingenii progrcs- 

 sionem exploras , tune igitur nos tandem ad Gotlaos , Vandalos , Normannos 

 et ferocissimos quosquc populos abducis ? Siccine nobis via patebit ad cultum 

 et humanitatem ? Fateor A. A. incultis hisce invalescentibus populis, ruissc 

 in deterius cuncta. Salva quidem mansit Christianorum Ecclesia , quippe 

 cujus extcniam maxime formam satis firmam et splcndidam reddiderat La- 

 thiorum praecipua vel unica cura ac sollicitudo. Ipsius vero religionis ve- 

 ra ratio atque vis fere periit omnis. Longc cnim lateque dominabaUir bar- 

 baries , nilul non , quod Gracci Romanique supererat cultus , summo furore 

 devastans. Tantaque omnium occupaverat mentes superstitio , ut nikil esset 

 tarn ineptum, tarn nihil absonum , quod non modo non acciperent hujus 

 aevi Cliristiani , sed vero tamcpiam divinum vcncrarcntur omnique prose-r 

 querentur houore. la liis oinniao aeyi medu proccliis et tcmpeslatibus , 



tan 



j 



