O R A T I O. lit 



fccmentius sectatos esse Christianos ratiocinandi disputandicfue subtilitatcm: 

 Multum sane abest, lit perveniretur ita ad aurcam illam simplicitatem , 

 tpia rairum in modum se nobis commcndat religio Christiana. Verumtamen 

 quac maximo ardore tractabantur dogmata, propius haec spectarunt rcm 

 Christianam , quam quac agitari ab orientalibtis solebant. Haud ita quaere-, 

 batur de coclorura numero , de Angelorum auctoritate et honoribus , de Ae- 

 onibus ct Pleromate; verum rcferebantur fere disquisitiones omnes ad ipsuni 

 ewQpuTov , eujus divinam humanamque naturam explorare nitebantur omni 

 studio et defuiire. 



Patct ita nobis , A. A. ut in singular! quoque homine , sic in Christianos 

 rum placitis et disquisitionibus , phantasiae lusibus successisse ratiocinandi 

 diligcntiam. Quod autem observavimus , hinc fere procedere hominem ad 

 rationem pragmaticam , quae tricas illas mittat et spinas disputationum , vi- 

 tarn autem spectet communem et utilitatem , haec , ni fallimur , ingenii hu- 

 mani progressio in Ecclesia cernitur Latina. Minus illic investigantur res 

 sublimiores et divinae, majore animi contentione de rebus disquiritur hu~ 

 mam's. De natura agitur humana , de ejus corruptione , de libero hominis 

 arbitrio, Haud Theologia illic aut Christologia acute exponitur; svunmo ve- 

 ro studio de moribus quaeritur rcgimdis. ,Non id maxime hominum ani- 

 ftios tenet et quacritur, ut , quid de abtsrusioribus doctrinae partibus cre- 

 dendum sit statuatur ; sed vero ut pateat, quid e religionis placitis homini 

 agendum sit ac praestandum. Ad Ecclesiae, quae vocatur, disciplinam dis- 

 quisitiones et controversiae referuntur tantum non omnes, cpam vindica- 

 Tunt certatim principes in occidente viri , Tertullianus , C^rianus , Ambro- 

 sius, alii. Sic ad vitae usam jam magis componitwr religionis doctrina. Sic 

 theoreticae Graecorum rationi , practica succedit ratio, ut ista indagcntur 

 potissimum, quae ad hominem ej usque conditionem cum privatam, turn pu- 

 blicam pertinent. 



Haec autem si consideramus , A. A. cst profecto quod humanii ingenii in 

 dogmatum historia progressioncm agnoscamus. Nam si luxuriantis phanta- 

 siae fictiones, sophisticasque disquisitiones pragmatica jam exceperit doctri- 

 nae tractandae ratio, quid quaeso illius in melius commutatae conditionis 

 toculentius csse indiciiun et testimonium potcst? 



B 2 Ne 



