6 N. C. K I S T 



fore infinita in Ecclcsia invaliicrimt , partim abcst, qnin simpliritas ilia doc- 

 trinae, quam cclcbramus, dcsiclcrctur lota. Testis cst liaccce, quantopere 

 a pristina disciplinae puiitatc et siuceiitate disccsscrit, quac omiii tempo- 

 re fuit Religionis Christianae conclitio. Rcligionem nobis ante oculos ponit 

 fluctuantem continuo ct hominum studiis commaculatam , qiii se vel sic 

 tumcn illiiis causam optime agerc ct vijidicare crcdcbant. Refert, nescio 

 quas , luxuriantis ingeiiii fictiones, inancs illas et subindc absurdas , scd pro 

 Christianae doctrinae placitis ventilatus. Incrcdibilcm fere spinosarum ct 

 maximc exilium quaestiuncularum vanitalem cxliibct, niaximarnque dispu- 

 tationum intricatissimarum copiam. Longam reccnset variarum dc Reli- 

 gionis doctrina opinionum seriem. Et vcro disscntientinm , haereticorum , 

 schismaticorumque tarn infinita ac hprrida commcmorat nomina , ut vel ca- 

 pacissimd homo memoria pracditus, vix ilia valcat oapcre. 



Mirum igitur nobis accidere nori'potcst , si repmanlur quam plurimi , 

 qui dogmatum Christianorum, historian! rudcin vo.cent indigestamque molcm: 

 qui disciplinae hujus tractationem ut infructuosam , ut molestam certc. tue- 

 diique plcnissimam , fugiendam sibi ac derelinqnendam patent. Hand mirum 

 si silvae illam comparcnt dcnsissimac, spiuisquc repletac, per quam nulla 

 repcriatur via, e qua cxitus patcat nullus. 



Quodsi autem res sese ita habcrct, foret lioc deplorandum prorsus, turn 

 aliis, quorum interest religionis, quam profitentur, cognoscere fata, turn iis 

 maximc , qui hi Theologiae disciplinas incmnbunt. Ad Theologum enim 

 formandum prudentem simul et vcre liberalem, dogmatum histoiiae 'studio 

 quid esse utilius, quid efficacius potcsl? 



Vcrumtamcn qualcscunque tandem sint rei utilissimac difficultates, haud 

 tamcn sua caret suavitate. Facile quis ingeriti ilia dogmatiun , sectarum , hae- 

 resiumque multitudine 'obrutus ct veluti circumseptus , in Daedali quasi Ia- 

 bjThitho oberrarc se credat , ut quo se vcrtat , quomodo se inde expediat 

 ignoret prorsus. Verum dux nobis adest ct comes, qua ad exitum facile 

 pervcniamus , ingenii hiunani considcratio. Haud forte ct casu exstitcrunt 

 varia ilia variorum temporum placita, sed hominem habucrunt auctorem, 

 qui aliis temporibus alia appcteret^ alia cogitarct et tcnderet sunima ope, 

 quamvis labens subinde, ad conditionem meliorem. Haec humanii ingenii 



con- 



