8 C. G. C. R E I N W A R D T 



rum rcriun inconstanlia ct inutabilitatc non eadcm pcrpctuo vitae bona et com- 

 moda pcrmansisso; eoruin multa in dcsnetudinem abiissej alia obstructis, ex- 

 haustis , aut dorivatis fontibus cessavissc ; contra alia , aliunde adlata , in illorum 

 locum csse substituta , quae ct olim ignota fuerunt, et jam prorsus sunt neccssaria ; 

 ita ut , si occlusis ludiae oris , illis esset carendum , communis quaedam rcrum 

 convcrsio etcalumitas insccutura esse videatur. Deinde , cujusnam ca estpatria, 

 quae non , sive Naturae malis vexata , sive rerum publicantm molcstiis conflictata 

 sit? Nonne vidimus gcntes, quae quo florcntiori et laetiori rerum conditione ute- 

 rentur , eo ocyus in interitum vergerc , in nimiam frequentiam aucta civitate , 

 neque jam ei alendae sufficierite agrorum aut commerciorum proventu ! ex hac 

 caussa multa mala orta essc, egcstatcm , scelera , domestica bella , quibus paene 

 necessariis rerum malis iliac se contrivcrint totac , aut ad pristinam intrequentiam 

 redcgerint! Quodsi tuncveliise satis felicespraedicarent, qui, postquamecommu- 

 ni calamitatc evasisscnt , inexilto et inter pcrcgrinos populos vitam aegrepossent 

 traducere : quanto magis corum fortuna laudanda est , quibus , a natali solo de- 

 pulsis, ad cxtcras suas provuicias, quamvis remotissimas , adilus patcat ? ubi 

 utcunque ialiorum, sociorum tamen civium hospitio excipiantur, et quamvis 

 rnutato coclo, sedem et diversorium potius, quampatriam mutavisse videantur! 



At vcro hie a. multis mihi occurri intelligo. Nam coeli intempc-raiiiiam obji- 

 ciimt , hujusque impatientem suam naturam ; dein adeundos populos reformi- 

 dant , barbaros , et ad omnem humanitatis cultum indociles. 



Coeli teinperiem si attendamus , negari quidem nequit , jmmodico solis ardo- 

 re ariditatemquibusdam locis inferrij frangi saepe vires corporis; adperferen- 

 dcs labores excuti animum j ingenio inuri tarditatcm ; ae'rem ipsum , noxiis va~ 

 poribus foe turn, labefactare valetudincm, vitacque exitialem existere. Quem- 

 adnaodum vcro Naturae malis multa bona conjuncta sunt, ita quoque in iis re- 

 gionibus, si quae sunt aestu cxusta loca, ita ibidem non secus tanta tamen alio- 

 rum fertilitas est , tantus omnium rerum proventus ; agris autcm , dummodo rigui 

 sint , post Icvissimum qtiemvis , imo nullum sacpe laborern , tanta segetis copia , 

 nt si quis ea cum Europacorum agris velit confcirc , aut ignoret ilia neccsse 

 sit , aut non cogitare mihi videatur , quantis laboribus , quantis artibus agri hie 

 sint colendi , ut agricolarum demum votis rcspondeant. Ergo Natura illic cum 

 ilia siia beneiicentia laboris humani quoque compendium conjunclum esse vo- 

 luit: imo quae sacpe per se, nullo homine cogcnte, sine satu, cibum mi- 

 ni- 



