A N N T A T I O, 55 



4. DC slegte staat der Finantien van dat Rijlc. 



Deeze zijn zekerlijk omstandigheden , welke een groot avantage aan de vereenigde 

 Souverainen beloven , en derhalvcn dezelve wel zouden kunnen animeren, zodanig 

 ten onderneming te baginnen^ maar laten wij de mogelijkheid ook ddns van een an- 

 deren kant beschonwen. 



Wie is zulk een vreemdeling in de Historic, die niet weet, dat de offensive Ligues 

 der magtigste Mogendheden zelden van de beoogde uitwerking geweest zijn ? Om niet 

 van de Croisades te spreken, laat men slegts tot een exempel nemen de Ligue van 

 Cambray, in 't begin der 16. Eeuw , daar genoegzaam geheel Europa, met den Pans 

 aan 't hoofd, zich verbonden had tegen den kleinen staat van Venetien , en nicts 

 neemenswaardigs uitvoerde. 



De oorzaken , waarotn zulke ondernemSngen zelden gelukken , zijn te zeer palpabel , 

 dan dat het nodig zij dezelve hier uit te breiden: het is de verschillendheid van in- 

 tcressen ; het gebrek aan de nodige contingenten van troupes , of furnissementen van 

 geld ; de jalousie van 't opperbevel ; de nationale naijver , en menigte andere , welke 

 de ondervinding geleerd heeft, en van welke onze tijd (daar de eigemvilligheid on- 

 eindig sterker is dan in vorige tijd) zekerlijk niet vrij zal zijn. 



Wat aangaat de binnenlandsche adsistentie der genen, die naar^n Centre Revoliitie 

 wenschen: derzelver getal is zekerlijk vrij groot, maar het is niets in vergelijking der 

 menigte, die anders denkt: en of de rninderheid het hoofd zal kunnen of durven op- 

 steken, moet af hangen van her succes der vereenigde wapenen; want zoo lang de 

 menigte meester blijft, kan de andere partij zich niet roeren. Het was geheel anders in 

 de Centre Revolutie, die wij hier gezien hebben ; want bij 'ons was"de menigte, in een 

 zeer groote meerderhcid , gedecideerd tegen de Novateurs, en deze menigte wierd al- 

 leen terug gehouden, om dat zij ongewapend, en haa'r tegenpartij gewapend was ; maar 

 in Frankrijk is de meerderheid zelve gewapend, niet alleen met militair wapentuig , 

 maar met al de woede van een bandeloos gemeen. Ziet daar dan de rnocilijkheid , 

 waarom de bijval van de onderliggende partij niet zoo spoedig, en niet zoo algemeen zal 

 zijn , als men misschien verwacht. 



Wijders , dat er een groote verwarring en anarchic in Frankrijk plaats heeft , is -but* 

 ,ten twjjfel; raaar wie zou durven verzekeren, dat een gemeen gevaar van een bui 



E a ten - 



