COMMENTAT10 AD QUAESTiONEM THEOLOGICAL. 5 



theologi, qui varias divisiones (5) attributorum divinorum vel invenerunt vel in docendo 

 secutisunt, ut ant memoriae aut intellectui prospicerent discendique cotnmoditatem auge- 

 rent, mature cognoverunt , varia incominoda ejusmodi descriptionibus inhaerere, nee T* 

 TO , quod perspicuitatis praesidium essc debebat, novas tenebras inducere. Hinc mirum 

 non est, in plurimis libris dogmaticis nostrorum temporum varias quidem distinctiones 

 attributorum divinorum commemorari et proponi , sed raro prorsus et disertis verbis com- 

 probari. Ergo res, si non abjicienda, errendanda est. Abjccisse quid:m vidcntur ipsi 

 primores de numero eorura , qui Seculo XVJ et ecclesiam Christianam et omnem theolo- 

 giatn emendare felicissime aggressi suntjnam neque/'A. Melanchthon in Locis communibus , 

 neqiie CaMnus in Instittitionibus Christianas religionis hac de re aliquid operac pretium tra- 

 diderum. Scilicet (ut verbis Moshemii (6 ) utamur) n alieni prorsus erant magni hi homi- 

 nes ab arida , quam Scholastici doctores consectati erant . et rixosa divinam sapientiam tra- 

 dendi vid; ideo nonnullorum dogmatum nullam sibi rationem duxerunt habendam esse, quae 

 populari modo vix explicari posse cernebant ". Sed cum diversorum temporum , quibus 

 scribitur, diversissima ratio sit, facile excusatronem invenient , quin adeo laude quodam- 

 modo digui sunt, qui, relicta Melanchthonis et Calvini simplicitate, severiorem ac subti- 

 liorem in tractandis rebus divinis methodum revocarunt et in loco de Virunibus divinis 

 etiam variarum divisionum rationem habuerunt. Quis vero primus ex Protestantium coeti- 

 bus id fecerit, id quidem nobis nuuc praesto non est; inter primos tarn en hand dubie 

 numerari debet theologus ille Lutheranae familiae celeberrimus , qui ineunte Seculo XVII 

 floruit , Job. Gerhardus. Ab illo inde tempore plurimi Theologi in inflitutionibus suis et 

 libris dogmaticis descriptionem quandam virtutum divinarum in certas classes tentaverunt 

 et in disserendo secuti sunt ; nullam tamen adhuc earum distinctionem protulisse videntu? 

 omnibus numeris absolutam. 



Cum igitur Ordo Theologorum Lugd. Cat. summe Venerabilis, ilia quaestione proposi- 

 ta, ejusmodi divisionem non abjiciendam judicaverit, sed si fieri vel quoad ejus fieri pos- 

 sit , emendandam , nos periculum fecimus conscribendae ad gravissimam hanc quaestionem 

 commentationis , non ut ipsi contentionern dissolveremus ( quod quidem ingenium requi- 

 reret viri rerum peritisszmi ), sed ut vires nostras exploraremus , ac, si fieri posset, 

 diligentiae laudem reportaremus. Dummodo igitur aut voluntatem aliquid rectius consti- 

 tuendi (in magnis autem voluisse sat est, et magna velle non semper temeritatis est) aut 

 certe cupiditatem discendi (nam vel annitendo ad arduum sapientiae templum ingenia juve- 



ni- 



( 5 ) Utimur divisionis vocabulo cum Cic, Top. c. 7. quern laudat D. Wyttenb, Praec. Phil. Log. 

 P. III. Cap. IV. 2. 

 (6) Ad Cudmrth Syst. Intellect. Tom, II. p. 57. Edit. L. B. II. 



