COMMENTAT10 AD QUAESTfONEM T1IEOLOGICAM". 15 



peritur in Theologumenis Caroli Daub eaque tripavtita (i). Primum is quaerendiin cen- 

 set, quae quanraeque virtutes sint in Deo, auctore sui; dtinde quae'insint numini Dei 

 pro natura creatrice, conservative et conciliatrice; denique quibus pro sancta sua vera- 

 que ct intelligent! natura numen Dei , pvincipium rationis , excellat. Ad primam classem 

 referuntur asei'tas , aeternitas, xuTtxpKftx , vel potius sola &VT&PKSIX , cui ase'itas et aeter- 

 nitas sum veluti inclusae. Ex xuTxpstste?, sive absoluta sufficientia deduxit ille ) per- 

 fectionis l>~) magnitudinis et, quac hanc utramque complectatur, c) summae majestatis 

 notiones. Ad ase'itatem itidem tres Dei virtutes refert, absolutam nimirum ) realitatem 

 b') Hbertatem c~) necessitatem , et in his etiam omniscientiae voluntatisque divinae notio- 

 nes tangit. In aeternitate denique triplicem Dei virtutem discern! jubet a) independen- 

 tiam b ) immutabilitatem c) absolutam Dei unitatem , et sic porro ; nolumus enim , quod 

 parum intelligimus 9 copiosius enarrare. Suspicari tamcn rccte nobis videmur, hanc de- 

 scriptionem aliquomodo congruere cum ea , quam supra 11 et III loco designavinnis. 

 Nam quae Deo, suimet ipsitis auctori , adscribuntur, similitudinem habent cum absolutis 

 vel quiescentibus ; quae sccundi et tertii generis simt apud ilium scriptorem , ad operativa 

 vel rdatiya referri poterunt. Sed judicent in his perspicaciores. 



Novissimus corporis Theologici auctor Fr. Schleiermachcr (2) certain quandam at* 

 tributorum Dei in sua genera descriptionem non est.secutus, quin adeo ejusmodi dividcn- 

 di rationem baud obscure improbavit (3). Nihilominus idem ille ordinem quemdam ob- 

 servavit, quern hie breviter indicasse sufliciet cum exixy judicii nostri. Ejusmodi enim 

 scriptorem, ingenii subtilitate abundantem , quis in singulis dijudicare sustineat, nisi to- 

 turn legerit, relegerit atque prorsus intellexerit? Quatuor igitur capitibus disseruit de iis 

 attributis divinis, quae ab homine persentiscuntur, dum suae sibi cum Deo necessitudinis- 

 et a surnma natura dependentiae fit conscius , primum de aeternitate , deinde de omniprae- 

 sentia , turn de omnipotentia , denique de omniscieutia. Contra vero sanctitatem et justi- 

 tiam ad locum de peccato , sapientiam ad calcem libri relegavit. Posssnt priora ilia , si per 

 otnnipotentiae naturam liceret . iis annumerari , quae absoluta vocari consueverunt , 

 posteriora relativis, Sed, ut diximus, praestat hie judicium retinere. 



Jam videmur nobis praecipuas distinguendarum virtutum divinarum methodos cnnniera- 

 visse, proutid licuit per paucitatem librorum , quos consulere potuimus , et brevitatem 



tem- 



( I ) 5<5 seq. p. 230 seqq. Fbrtassis nee tacendum fuisset de aliorum , Scheliingianac sectac ad- 

 dictorum , sementiis ; at vero, cum eorum scripta hue pertinentia (qualia sunt: Gemeinfassliche Dar- 

 stellnng und Wurdignng aller gehaltreichen Beweis-arten fiir Gotc etc. von .7. Richman , Sttitg. IT.. 

 Tubing. 1817. Netie Darstellung der Philosophischen Religionslehre, versncln von ^; C.Krsizsck- 

 titar , Leipz. 1823) nvmc quidem inspic^re nobis non licuerit, hujus silentii facile veniam impe- 

 trabiraus* (.2 ) Der Chrcstl.-Glaube etc. Beroliui, 1821. (3 ).- Tom. I. &} p. 265 seqq,- 



