COMMENTATED AD QUAEST10NEM THEOLOGICAM. r? 



xKtatis patronam existimant, tit superioribus seculis reperti sunt, ita:in posterum quoque 

 exsurgere possunt. His autem apte respondere et dignitatem atque evidentiam coelestis 

 veritatis vindicare qut poteiis , si ipse ex summis diflkultatibus te probabili raodo expe- 

 dite nequeas ? Tandem certe communibus omnium , qui religion! bene cupiunt , conten- 

 tionibus ad silentium redigentur illi, qui universam Theplogiam nihil aliud esse calumniati 

 sunt , quam ( i ) notionum variarum inter se pugnantium , quarum altera tollat et evertat 

 alteram , arbitrariam collectionem. Ergo , ut et nobis ipsis et aliis hominibus omnino- 

 que mentis humanae legibus principalibus satisfaciamus, videndum est, ne quid repug- 

 nantiae in loco de Deo admittamus, quod quae saepius facit methodus dividendorumDei 

 attributorum , reliquis incommodior censeri dcbet atque improbanda. 



Est autem, ut judicium qualecunque feramus de commodis vel incommodis , suflkientii 

 vel insuflicientia" divisionum , hacteniis recensitarum , ante omnia circumspiciendum funda- 

 mentum, cui firmiter insistere possimus. Oportet eos , quorum dispescendi methodos di- 

 judicaturi sumus, in una saltern re consentire, ut communi examini subjiciantur. Nam si 

 illi de rebus plane diversis et disjunctis locuti sunt, una norma ad judicandum non sufHcit. 



Atqui revera basis omnibus est communis. Omnes sane largiiuitiir unanimi consensu, 

 divinae naturae inesse , quidquid est perfectionis , realitatis , pulchritudinis , majestatis ; 

 eamque absolutara et omnimodam perfectionem , qualis in Deo locum habet, excludere 

 omnem imperfectionem. Licet enim diversi Theologi diversis definitionibus , vel potius 

 descriptionibus Dei utantur , quarum aliae aliis probabiliores sunt , in eo non dis- 

 sentiunt , in quo arx totius disputationis sita est. Nee quaeritur hie , quomodo mens hu- 

 niana Dei aut sit aut facta fuerit conscia ; sitne divinae naturae notio nobis ingenita , "an 

 ratiociniis vel cogitando comparata. Confitemur omnino , informatam vel potius omnibus 

 hominibus communem esse propensionem ad credendum Deum sive naturam ipsis longe 

 superiorem; nullius enim rei ideam formare nobis possumus, nisi typum quemdam ejus 

 Tel similitudinem in nobis ipsis cernamus , nee de ullius rei veritate nobis persuadere pos- 

 sumus , nisi ipsi menti nostrae insitam deprehendamus normam quamdam , ad quam res 

 dijudicetur. Agnoscit hoc H. P. C. Henke. Nullam " inquit, virtutem cogitando 

 depingere valemus , nisi aliquo certe modo simus participes illius et nobismet ipsi con- 

 scii (a ). " Nee dissentit ab eo C. F. Amman , qui ita loquitur ( 3 ) : Patet , Dei , 

 y, qui ab omnibus natura absolutissima esse putatur , notionem veram , nee ab experientia 



et 



C I ) Vid. Rati. Cudmrth Systema etc. Cap. V. $ XXV. Ed. L. B. Tom. II. pag.So seqq, Conf. 

 J, A, Ernetfi Initia etc. de Proprietatib. div. 72. p. 265. 



(2) Lineam. instit- fid. Christ. XXXIII. p. 57. Conf. Rad. Cudworth U 1. torn. II, p.;4<. 

 S XXIII. et pag. 186. XCIII. 



(3) Summa Theol. Christ, Dogm. Ed. II. p. 49. 29. 



C 



