COMMENTATIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 19 



Deum ab Innnana mente cognosci posse , hide ab Apostolis ( i ) usque ad hunc diem. 

 Dicit quidem Joh. Damascenes (2) K^VXTOV Qtusn re he! us yi/Sivxi TW uirspKsntsviiv (J)u 

 . viv. 'E; SJ x*) TUV SVTWV \ yvutren;, TO VTrspouiriov irug yyaf^a-intt ; At his ipsis verbis 

 non omnino omnem cognitionem TOU Sehu homini abjudicat, sed perfectam tantum, ple- 

 nam et omnibus numeris absolutam , eodem sensu , quo Scholastic! loquuntur : Deus 

 cognosci potest, sed non comprehend! ; id enim proprie comprehenditur, cujus nihil est 

 extra ( 3 ). Nam , .ut optime animadvertit R. Lowt/i ( 4 ) semper remittitur intellectus 

 (humanus} ab umbra ad veritatem , neque in nuda hacret imagine, sed protinus quaerit 

 et investigat id , quod in divina natura ei iraagini est analognm ; grandius quidem et ex- 

 celsius , quam quod possit plane concipere aut apprehendere, sed quod aninnim metu 

 quodam et admiratione percellit. " Hinc Reinhardus (5) humanae rationis praestantiam 

 in facilitate cognoscendi Dei posuit , merito provocans ad locum Act. XVII , 28 , T> 

 yuf xa) ysvot etr^ev' quo sensu fortassis etiatn Clemens Alexandrinus (6) dicit, ftdny ry 

 irxp' KUTOV hiycp TO ciyvao'Tw posse cognosci* 



Jam, cum concordent fere Theologi, Deum non prorsus xyvuerov esse, discordia in 

 eo erit, quatcnus et quomodo cognosci possit. Et htiic quidem discordiae occurri potest 

 apta et idonea attributorum divinorum expositione , quae fit , dum idea summae realitatis 

 in suas quasi partes et notas singulas dissolvitur. Nam in eo quoque magnus consensus 

 disserentium de divina natura deprehenditur, non in ipso Deo esse certum quemdam et 

 definitum numerum attributorum , quern ultra citraque veritas consistere nequeat , sed , 

 ut Cudworthi vel Moshemii verbis utatnur (7), reapse omnes , quae Deo attribuuntur, 

 virtutes nihil esse , nisi notiones particulares et imperfectas unitis ejusdemque naturae 

 perfectissimae , quas mens nostra sensim ac paulatim informet, non secus atque solis 

 lux, una licet sit ac simplicissima , tamen , si nubes intercedat humida, radiosque ejus 

 frangat ac reflectat , oculis nostris iridis speciem habere videatur, variis distinctae colori- 

 bus. " Ita jam Ph. Melanchthort statuit in Locis Communibus , haud longe ab initio , ubi 

 de uno Deo agit : sicut potentiam " ait , non divellimus a substantia , sic nee sapien- 

 tiam , nee bonitatem , a substantia separamus. Nam potentia reipsa est sapientia , boni- 

 tas et similes vires , ut ita dicam. " 



Suf 



Ci ) Act. XVII, 27. Rom. 1 , 19 , 20. ( 2) De Ortb. Fide pag. 53. Ed. Basil. 



(3) .7. Gerhardus 1. 1. I. pag. pa. IV. Conf. R. Cartesius apud L. Pelthuhium , Operuin 

 torn. II. p. 1168. item pag. 1498 seq. 



(4) De Sacra Poesi Hebr. Prael. XVI. Ed. Michaelh p. 323. 



(5) Systema Ethic^ Christ. Ed. V. torn. I. p. 6 et 192. Conf. . A. Burger Disp. de Mys:. 

 p, 19 extr. 



( 6 ) Stromat. lib. V. Cap. XII. laudat. a Z,. Mosheitiio ad R. Cudworth Syst. Intell. torn. II. p. 186. 

 7) Cudworth. 1. 1. II. p. 66. 



C a 



