COMMENTATIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 115 



Tnana facile in erroretn incidit, quasi Deo absoluta quidem attributa necessario conveni- 

 vent, relativa vero non item. Hoc autem ubi sumitur, divinae perfectiones augeri pre- 

 sent aut.minui; id, quod absurdum esse, omnes Theologi et Philosophi clamant. Mine 

 ilia Gerhardi verba supra allata , relativa Deo in tempore tantum convenire , idoneis 

 judicibus vix probabuntur. Num Deus non fuit benignus aut Justus aut sapiens , antequam 

 mun-ius esset? De sapientia quidem contrarium docetur Prov. Capite octavo ( i ). 

 Quis praeterea negabit, numinis ideara , ut naturae absolute perfcctae et unice necessa- 

 riae , complecti, imo requirere, et hoc, quod Deus sit creator mundi ? Optimenamque 

 ridentur Dei Epicurei, qui in spatiis intermtmdanis sedent otiosi et nihil agunt, quam ut 

 dicant: quam mihi beneest! qui nihil crearunt, non curant res humanas. Talibus certe 

 Diis nihil opus est (2). Quaecunque igitur attributa Deo, tanquam naturae absolute 

 perfectae , vindicantur, eidera ut mundi creator! necessario competunt; id, quod amplio- 

 ri demonstratione non indiget. Accedit denique, quod potius omnes virtutes divinae, cum 

 absolute Deo competant, etiam absolutae dicuntur , quae eacdem, quatenus certam quamdam 

 relationem ad mundum involvunt , siuiul omnes relativae vocari possunt. Hinc mirum 

 non est, quod multi agnoverunt , utriusque generis attributa saepius coalescere (3). 

 Pei'tinet hue dispescendi ratio , quam nuper proposuit Theologus Germanus [ Bofime ] 

 (in libro: Die Lehre von den gottlichen Eigenschaften , (nebst Kritik der vom Herrn 

 Ober-IIofprediger Ammon dariiber vorhandenen Theorie) Alcenb. i8ai. p. 99 ; ) cujus 

 divisionis mentionem facit C. G. Brctschneider Handbuch der Dogmatik Ed. II. Tom. I. 

 p. 331. ), qui virtutes Dei ita persequitur, ut in singulis rationem habeat relationis ejus 

 ad mundum. Duas ille classes constituit, in quarum altera Deo secundum relationem ejus 

 particularem a. ad mundum moralem, sancdtatem, benignitatem , justitiam , b. ad mun~ 

 dum physicitm , omnipraesentiam , aeternitatcm , omnipotentiam , omniscientiam , c. ad 

 utrumqite conjunctim , sapientiam ac beatitatem attribuit ; ad alteram classem , in qua 

 spectatur Deus secundum univcrsalcm ipsius ad mundum relationem , infinitatem refsrt , 

 spiriti-alitatam , immutabilitatem , independentiam , TrtMT&uTapitsixv atque absolutam ejus 

 necessitate. Huic autem distribuendi methodo quaenam commoda adhaereant vel incom- 

 moda accurate definire vix possumus, cum ipsum librum, in quo explicatur ea ac diju- 

 dicatur , inspiciendi occasio defuerit. Breischneidcrus quidem (1. 1. ) improbat earn, 

 quippe nee omnino rectam nee satis perspicuam; idque non immerito , ut nobis, ex sola 



dL. 



< I ) Conf. C. (7. Bretschneider Syst. Entwick. 6\. Ed. II. p. 366. 



(2) ,7. M, Gesneri Primae Lineae Isagoges in Erud. Univers. .956, ibique J. N. Niciat. 



O) J* & Doederltin Insc. Theol. Christ. I. p. 270. obs. 2. Conf. ,7. A. L. fPezscheider Inst. 

 Theol. Christ. Dogrn. P. II. C. II. 61. p. 167. Ed. III. ec G. C. Bretschneider Handb. der Dogm. 

 Tom. II. 52. p. 329. princ. Ed. II, 



D 



