a6 F A ULI JACOB I ANDREW 



dividendi formula rem aestimautibus , viietur. Quern ad fin em enim distinguem us inter 

 relatiouem Supremi Numinis particularem ad mundum atque universalem ? quo facto vd 

 tacite profiler! videmur , alias naturae divinae proprietates majoris quasi momenti , idcoque 

 graviores , nobis esse atque alias, utpote quarum notione non absolute indigearnus. An 

 minus refert novisse, Deum infinitum, inimiitabilem , spiritualem atque independeniem 

 esse, quam suuima eum gaudere sanctiiate, justitia, omnipotentia ac benignitate? Immo , 

 quamvis etiam pri'tno conspectu ita videatur, revera tamtn omnium , ut opinor, attributo- 

 rum divinorum eadem existit relario, eaque longe gravissima , ad mundum tarn physician 

 quam moralcm (Job. IV, 24;. 2 Petr. Ill, 9). Dcinde, ut reliqua taceamus, hujus divi- 

 sioiiis particulae ruinores , cum leviori tantum distinctione nitantur, molestae potius quam 

 commodae videntur , ideoque usum praestant fere nullum in tractandis virtimbus divinis. 



Divisioni. attributorum Dei in absoluta et relativa affinis est ilia, qua distinguun- 

 tur attributa Dei quiescentia sive immatientia ab operativis sive transeuntibus ; iisdemque 

 premitur incommodis , nisi quod modus loquendi etiam deterior visus est. Nihil 

 profecto" ait /. C. Doederkin (i) in vi ilia immensa quiescent atque otiosum reperitnr 

 vel cogitari poterit ; quare minus arridet quiescentium cognomen ; atque , ut verum fa- 

 tear, immatientia , quae dicuntur, nonnist reliquorum (operativorttm} affectiones esse 

 videntur. Immensitatem v. c. et infinitatem vix singularem virtutem Dei dixerim, sed 

 virtutis divinae, sckntiae, voluntatis, sanctitatis, etc. modum." Ita Doederkin. Consen- 

 tit cum illo _ Cudworth (System. Int. I. p. 640 fin.): n ou<r la, Dei sive essentia non dif- 

 fert ab ejus evepyelf seu efficiendi virtute. " Multo acrius etiam judicat F. Schleierma- 

 cher (2), in morte tantum esse quiescentia attributa. Ac revera, si essentia Dei absque 

 vita eflicacissima cogitari nequit, quod ipse Jesus (Job. V, 17.) baud obscure indica- 

 vit, omnino improbanda est haec dispescendi ratio. Quum enim narura absolute perfecta 

 nullis temporis finibus obnoxia sit, vim ejus operatricem vel creatricem (etiamsi mens- 

 nostra quemlibet ejus effectual nonnisi in tempore locum habere cogitare possit) tempo* 

 lis finibus baud adsuictara ideoque ab aeterno atque in aeternuin operari recte dici appa- 

 ret(3). Diicrimen enim praeteriti, praesentis ac futuri non est proprie in Deo, sed 

 in rebus finitis , quarum aliae fuerunt, aliae sunt, aliae erunt. Deus proprie nee fuit, 

 aec erit, sed est , uon in wv fluxo scdfixo. Quid porro Dei providuuia , quae dicitur, 



aliud 



( I ) L. 1. obs. 3. Similiter FT. T. Krug Metaph. 188. Ed. II. p. 377. Conf. C. G. Bretschneider 

 U 1. . 61. p. 394 seqq. et Syst. Encwick. 66. Ed. II. p. 390, quamvis idem alio loco ( Dogm. 

 1. c. $ S3. P- 3^8 et 330 seq. ) dLisionem atcributoruin diviuorum in quiesccntia a:que oferalivA 

 ob ceusas ibi allatas non omnino improbandam ceuscat. 



(2) Christl. Glaube I. p. 268 fere med. 



(3 ) J. A. L. {-resscheider Inst. etc. P. II. C. IV. 94. p. 227. Ed. III. 



