COMMENTATIO AD QUAESTIONEM THEOLOGICAM. 27 



aliud est, quam perpetua creatio? Nam si in Deo successionem negamus, recte provi. 

 dent'iam et creationem possumus unum eundemque actum continuum vocare. Hoc jam 

 Philo Jtidaeus (i) aguovisse videcur, qui ita ratiocinatur : VXUSTM ovlkvort iroiav } Self,. 

 ' ufirtf 1$iov TO xxtfiv irupoi; , KX} %iovos TO $6%eiv , oi'rw KX} Seou TO irotilv , xxi !7?Ay 75 

 oyij xxi Tolt aAAsjj airxtriv xp%y TOV Sp^y itr!y> Quod autem attinet ad dcnomi- 

 nationem incommunicdbilium (xxoivuvtiTuv^ et commuritcabiUum (KCIVUVVTUV) , quA 

 70/5. Gerhardus, ut supra ostendimus, quiescentia atqueoferativa attributa Dei insignit, 

 nemo facile loquendi formulam alteram altera meliorem esse largietur. Omnino quidem 

 verum est, homines quoque certis quibusdam virtutibus gaudere , quales sunt : bonitas , 

 justitia, sapientia, libertas , aliae; quae, cum Deus omnium rerum causa sit primaria, 

 sensu quodam ab illo profectae vel communicatae dici possunt. Sed, quid tandem boni- 

 tas humana, quid justitia, quid sapientia, quid libertas, si comparentur (etiamsi finitum 

 cam infinho comparari nequeat) cum immensa benignitate, justitia vel sanctitate, summo 

 intellectu aliisque virtutibus , quae gradu incomparabili naturae absolute perfectae insunt ? 

 Itaque potius omnia attributa divina incommunicabilia dicantur , cum nomen communica* 

 bilium minus aptum videatur. Respexisse videtur Gerhardus ad locum Gen. I, 26. 



De Ph. a Limborch dispescendi ratione sententiam nostram supra jam aperuimtis. 



Formula denique loquendi, quam in ordinandis virtutibus divinis adhibuit Philosophus 

 nostras D. van dc f^ynfersse (2), superioribus quidem longe aptior est, sed membra 

 divisionis nobis non satis videntur disparata. Certe obscurum est , quod modo jam animad- 

 vertimus , qul tandem ralione (non in ipso quidem Deo, quippe in quo omnes virtutes 

 sunt una eademque perfectio indivisa, K&talptTos xirw'Ttitt sed in mente hominis) divina 

 existentia a divina vita (vita autem non quicscendo^ sed agenda constat) separari possit, 

 quamvis C. G, Bretschneider (3) illud subjective quilem fieri posse hand neget, cum 

 idea nostra de numine supremo varias omnino complectatur proprietates , quae nullam 

 plane operations notionem involvant. Ceterum sapientissime monuit vir Summe Ven. 

 y. van Voorst , de modo agendi divino generatim tenendum esse, eum non nisi ante demon- 

 stratis naturae divinae proprietatibus ( nimirum independentiae , aeternitati etc. ) conve- 

 nientem cogitari oportere (4). 



Pervenimus ad divisionem, quae distinguit attributa Dei physica et moralia t Vix com- 

 Tnodiorem virtutum divinarum descriptionem reperiri posse dixeris , cum nuper multi 

 Theologi Germanorum , quos supra indicavimus , earn adsciverint atque approbaverint. 

 Unicum hujus distributionis commodum, quod ab omnibus celebratur, qui huic distin- 



ctio- 



( t ) V5cT. J. A. L. fPegtcheidcr 1. 1. p. 207. ( a ) Inst. Metaphys. 714. 



(3) Hsndb. der Dogm. Tom. I. 53. p. 308. Ed. IT. Conf. tamen ibid. 61. p. 395. 

 Compendium Theol. Christ. Loc. I. 8. p. 26 fin. 



r> 



LJ a 



