54 P A U L I J A C B I A N D R EM 



est ipsa Dei essentia. " Ceterum netninem offendat , quod men9 humana in his attributis 

 vel cogitandis (quatenus id fieri potest) vel enunciandis in gyrum versatur, tanquam 

 navicula in vasto, ubi non apparent littora, oceano , terminortimque, quibus ipsa se 

 mclusam sentit , perpetuo admonetur. Causa est in ipsa Dei natura inperscrutabili, 

 Quamobrem enunciationes in hoc genere nihil novi decent , sed rem tantum qualicunque 

 roodo illustrant ; sunt enim identicae juxta canonem ilium, qui regnat in Logicis(i):. 

 subjectum et praedicatum suam quodque habent certam magnitudinem atque extensionem.. 

 Quae quidem extensio saepe major esse potest in praedicato quam in subjecto, nunquam 

 minor." Jam cum r3 aveipov sit subjectura infinitae extensionis, praedicatum non 

 potest esse finitae magnitudinis. Hinc recte cum Patribus dixeris: &KTKTTOV r& Se7ov- 

 et SeTov rb c*XTi<TTOv t ivctpxov rb SeTov et ielav rb&vp%ov, KxtvyTOvrb 

 6tigv et 6elov rb dxhyrov, et sic porro. Exceptiones hujus regulae, si res ad prae 

 cepta logica severe exigatur, nullae esse debent. Nam si dicas TA^TTO rb-ie-tov, 

 non poteris quidem inverse ordine dicere SeTov TO xxxTK^yfirrov \olim enim etiam 

 planetavum satellites et permultae naturae vires , quas nunc cognitas haberaus , fuerimt 

 xTx>;?rTc/ ); sed si distinguas id, quod est absolute et simp/idler incomprehensibile 

 ( qualis est natura divina), ab eo, quod est incomprehensibile iecundum quid., etiam 

 haec enunciatio valebit. Nam Deus , ut ait Minucius Felix ( 2 ) , soli sibi , tanttis 

 quantus est, notus; magnitudinem Dei, qui se putat nosse, minuitr qui non vult mi- 

 nuere , non novit. " Nee tamen aliquis putet , ita inferri omnimodam ignorationem Entis 

 realissimi Deumque et ejus attributa esse lirtxe tvet rye yvurtus et homines aliquid 

 sibi cogitare videri , quod non cogitent , ac de infinite loquentes in cassum garrire ina- 

 nesque proferre sonos ; hoc certe negarunt facris suis omnes viri eximii, qui, doctrinam 

 de Deo magis magisque illustrare conati, homines ab anthropopathicis et nonnunquatn 

 portcntosis opinionibus ad meliorem supremi numinis cognitionem perduxerunt , quamvis 

 unanimi consensu fateantur , infraitum a finita natura penitus capi non posse* Recte inda 

 Clemens dlexaiidrinus (3): rb &TcTv irspl Stoii rurtipiov l<rrlv ' quamvis idem alibi (4) 

 jure quaerat: jrut v nvtyylvtu vorl r) yivvvroit Kyevvifry* Sed hac de re uberius jam: 

 dictum est Pane 11'. 



Nemo denique nos turbet hac levi objectione , nullum horum attributorum usum esse 

 in populi institutione , quia nihil aliud istis enunciationibus indicetur, nisi Detim esse 

 Deum, vel Deumesse. Immoinsignis est usus illorum, utde aeternitate vel Ps, XC docet.. 



He. 



1 l ) D. jryttenbach Praec. Phil. Log. de Enunciations . 4, p. 19 Ed, laud. 



(2) Octaviq Cap. XVIII. Ed. Gronov. p. 169. 



(3) Stromat. L. V. p. 551. Ed, Colon, F, Sylburgii* 



Ibidem 1. II. p. 36o extr. 



