S& P AU L I J A C O B I A ND R E J& 



causa et ratio, cur sit hoc universum , sive inititim habucrit mimdus, sive initio careat. 

 Qualis autem causa, ta-lis effcctus ( i ). Ergo-, si Deo perfeetionem adscribimus , etiam 

 mundo pevfectionem adscribere debemus, scilicet talem, qualis in ejus perpctuam mu>- 

 tabilitateai cad-it (2).- Optimismus ille, quatnquam.in oculos.non cadit, sed est Tif$ 

 jr/TTMi?, normam nobis praebet, ex qua iaimeusi imperil gubernationem atque administra- 

 tionem acstimcmus ac. dijudicemus* 



Sponte vero intelligitur, contemplationcm in eodem- quidenr campo rerum divinarura 

 versari, in quo supra, sed locum contemplationis alium esse. Jam enim , imaginatione 

 in auxilium vocata, Deum quasi videmus insidentem throno coelesti , nuac deliberan- 

 tern , mine decernentem , mine decreta sua exsequentem , nunc ferentem leges , pro 

 diversitate populorum et temporum diversas-, nunc tollentem (v. c. circumckionsm ) , 

 nunc auxiliantem , mine ignoscentem , nunc remunerantem. Q.uis neget, haec omnia , 

 Kvfy avoir tufas dicta, ieoTrpsffus debere intelligH?; Sed hie - labor est ! Nihilominus- et 

 atietoritas legatorum divinorum suadet et- necessitas jubet, de Deo, ut immensi imperil 

 inoderatore , perpetuo cogitare ct loqui. Cum autm hominis , v. c. rcgis aut principis, 

 perfectionem aut ex intellectu. aut ex.voluntate aestimemus, ita hand incommode ad exem- 

 plum Scriptorum S. S. (Uebr. IV, 13. ijoh. Ill, 20. Matth. XI, 26. Eph. I, ii t ) 

 alia adscrtbimus inttllectui divino, alia divinae voluntati*^ 



A. ) Ad inteUectum divinum refarimtia. 



Omniscientiaw, Constat hominum scicntia sensionibus vel perceptionibiis , quae sine recep* 

 tivitate aut passivitate , et cogitationibus , quae sine actione , eaque veltempore vel aliis mo 

 dis -circutnscrtyta , intelligi nequeunt. Jam si Deo scnsiones attribuimus , passivum -facimus, 

 si -cogitations, tempori-subjicimus et syllogismis adstringuuus. Haud male igitur Theologi 

 monuerunt, in scie-ntiaai divmam neque imaginandi-, aec rccorda-ndi, nee ratiocinandi nj- 

 cessitatem cadere, sd earn esse simplicem atque intuitivam vel simultaneam; hano autem 

 longe praestantiorem esse eA , quae per syllogisraorum ambages aut ratiocinando acquiratur^ 

 et quae saepe-fallax et obscura sit (3). Sed quid tandem dicemus-de incognito illo scien* 

 tiae gencre? quid enunciabimus,, quod noa statim Anthropopathiam sapiat ? Quomodo 

 efFugiemus calumnias eorum, qui Theologos rident, quod Deum sine oculis videre, sine 

 auribus audke , sine cerebro , sine ullo. senstium organo , inielligere, cogitare, cognoscere 

 patent? Tales enim fuisse variis temporibus., vel ex Ctidworthi opere saepe .laudato -abuncle 

 intelligirur. Sufficit ex.iis nominasse Platinum, qui.eo usque progressus est, ut T^ voelv 

 iyri summo omnium rerum principio derogaret; ex recentioribus Thomam Hobbesium , 



qui 



( i ) D. Wyttenbach Praec. Phil. Log. de Ideis 18. p. 41. 



( a ) Gen. 1 , 31. Conf. W. T. Krug Eusebiologie 16. p. 108 scqq. Idem Mewphys. S 175.' p. 355. 



(3) J. C. Doederlein lust. Th. Christ. I. S 8<S. obs. i. p. 290. ec L, Felthuhen Opp. It. p> 652. 



