38 OVER DB VRIJHEip VAN SPREKEN 



heel konden omvatten; en wat is welfprekendheid 

 zonder grondige kennis van wijze en belangrijke 

 zaken? Hierdoor verleerde de Romeinfche jonge- 

 lingfchap, terwijl zij heette te leeren; en wat ge- 

 beurde er nil? „ daar kwamen, zegt crassus, in 

 de twee laatfte jaren , de Goden mogen het beteren ! 

 00k Romeinfche onderwijzers in de welfprekendheid 

 opdagen! Als Cenfor rekende ik het van mijne plicht 

 om hun bij Edict het onderwijs te verbieden, niet 

 omdat ik het verlland onzer jonge lieden ongeoefend 

 wiide laten , gelijk fommigen , aan wie ik mij niet 

 floor, durfden zeggen; maar omdat ik hun verftand 

 niet verftompt wilde hebben , of voet geven aan 

 de onbefchaamdheid dier domme onderwijzers." 



CJ: H. Geb. ziet, dat de hooge ambtenaren niet 

 veel plichtplegingen maakten; en ware er in dezen 

 maatregel iets buitenfporigs of ongewoons geweest , 

 CICERO zou CRASSUS zulk ecne taal niet in den mond 

 hebben gelegd. De tijdgenooten van cicero , die 

 CRASSUS niet hadden gekend, zouden het anders ,bij 

 hunne opgeklaarderbegrippen vanbefchaafdheid, zeer 

 kwalijk hebben genomen. 



Suetonius (,de clar. Khet* Hoofd. i.) en gel- 

 Lius (JSloct. An, B. 15: Hoofd. 11.) hebben ons 

 de eigen woorden bewaard van crassus als Cenfor. 

 Het is der moeite wel waard die te lezen. Ik durf 

 dus gerustelijk herhalen, hetgeen ik zoo even als 

 gisfing opgaf; dat een Cenfor, die z(56 het ftil- 

 zwijgen oplegde, en de fcholen der onbefchaamdheid 

 floot (JmpudentU ludos, gei'ijk hij ze noemde ,) niet 



