42 OVER DE VRIJHEID VAN SPREKEN 



nen tegen temand te houden (yerum tamen est Ma" 

 jestas , ut Sylla voluit , nc in quemvis impum decla- 

 mar£ liceret) Deze woorden ftreden wel lijnrecht 

 met het zeggen van tacitus (Annal. 'I. 72.) dat 

 AUGUSTUS het eerst de wet op gekwetste Majefteit 

 als in het geheugen terug riep, en het gerechtelijk 

 onderzoek naar fchimpfchriften (cognitio de famosis 

 lihellii) tot een onderwerp dier zelve wet maakte, 

 terwijl tot hiertoe alleen daden^ geen woorden^ tot 

 gekwetste Majefteit behoorden. Echter meenden de 

 uitleggers de tegenftrijdigheid te kunnen wegnemen , en 

 .elders (in mijne akademifcheverhandeling^^Or^^/^?/?^;?? 

 Clceronis pro Cluentio^ bl. 105,) trachte ik dit ook 

 op mijne wijze te doen. De Heer vockestaart 

 behandelde dezelve plaats breedvoerig in zijne ge- 

 leerde inwijdingsverhandehng de l. c. sylla 

 legislatore^ Leiden 18 16, en berustte in mijne uitleg- 

 ging, bl, 158. Edoch ik twijfel niet meer, of wij 

 hebben beiden gedwaald. Het woord Sylla wordt 

 ter aangehaalde plaatfe van cicero in vele hand- 

 fchrifcen niet gelezen, en schutz , die de brie- 

 vcn van cicero afzonderlijk heeft uitgegeven, (te 

 Halle 1810,) toont naar mijn inzien op eene aanne- 

 meiijke wijze aan, dat de- betere lezing deze is: 

 „ Verumtamen^ ea est majestatls vis ^ et sic invo- 

 luta^ ut in quemvis impune declamare lie eat. ^"^ 

 Ik gevoel echter, dat ook nu riog niet alle zwarig- 

 heid is opgeheven ; want men leze zoo men wil , 

 het fchijnt reeds ten tijde, dat cicero dit fchreef, 

 eene vraag geweest te zljn , of ook uitdrukkingen , 



hec 



