48 OVER Dt VRIJHEID VAN SPRfiKEN 



yy naat beval den Aedilen de boeken in het vuur te 

 „ werpen ; doch zij bleven , en > fchuil gehouden , 

 „ verfpreidde men 2e heimelijk. WaaroiH men te 

 „ meer den waanzin mag belachen van hen , die zich 

 „ verbeelden, door de macht van bet oogenblik, 

 „ den volgenden eeuwen het vefmogen der herinne- 

 ^ ring te kunnen ontweldigen. Want de werken van 

 „ vernuft verbreiden door de vervolging^ die zij lij* 

 „ den , hun invloed. En wat hebben buitenlandfche 

 „ vorsten, of wie ooit die razernij van firafFen had, 

 y, anders gewrocht dan fchande voor zich zelven, 

 „ eere voor de mishandeldeii ? (^AnnaU IV. 35.)" 



U; H. Geb, zal mij de moeite niet vergen, cm 

 verder te gaan. De geheele volgende gefchiedenis 

 van Rome is de gefchiedenis der willekeur , en wat 

 er nog goeds verrigt werd , dat mogen wij aan de 

 Rechtsgeleerden dank weten, die, in de aan* 

 zienlijkfle ambten geplaatst, den waggelenden ftaat 

 door hunne wijsheid ophielden, en, door hunne 

 onfterfelijke gefchriften over recht en wetten , de 

 invaliende Barbaren tot befchaafdheid dwongen. Na- 

 dat het vervolgen van fchrijvers en het vernietigen 

 hunner werken eens veld had gewonnen , was dik- 

 wijls het onfchuldigfte werk het eerst aan mishande- 

 ling blootgefteld. 



De toenemende verfpreiding van de godsdienstleer 

 der Christenen , die men langen tijd als anfchadehjk 

 had befchouwd , wekte nu de aandacht van jaloer- 

 fche verfpieders , en weldra waande men in hun 

 marteldood het middel te hebben , cm hun leer en 

 hunne gefchriften te verdelgen. 



Hoe 



